ChatGPT'nin piyasaya çıkışından bu yana yapay zeka şirketleri, AI'ın milyonlarca işi ortadan kaldırabileceği uyarısını defalarca yineledi. California ise bu öngörülerin gerçeğe dönüşüp dönüşmediğini artık sistemli biçimde ölçecek.
California Valisi Gavin Newsom, Perşembe günü eyaletin ABD'nin ilk yapay zeka işsizlik takip panelini (AI-Unemployment Tracker) devreye aldığını açıkladı. Kamuya açık bu gösterge tablosu, yapay zekanın iş kayıplarına katkıda bulunup bulunmadığını izlemek amacıyla tasarlandı. Söz konusu girişim, 2028 cumhurbaşkanlığı yarışında Demokrat aday adayı olarak anılan Newsom'un AI politikasını şekillendirme hedefini bir adım daha ileri taşıdı.
Newsom, X üzerinden yaptığı açıklamada şunları söyledi: "AI'a ilişkin yayımladığım ülke genelinde ilk yürütme kararnamesi kapsamında yönetimim, yapay zekadan kaynaklanan iş kaybı belirtilerini izlemek ve etkilenebilecek çalışanları daha iyi desteklemek için bir panel başlattı. California bu gelişen teknolojiyi kenarda durup seyretmeyecek; harekete geçeceğiz."
California İstihdam Geliştirme Departmanı ile California Policy Lab'ın UCLA bünyesindeki araştırmacıları tarafından geliştirilen panel, aylık olarak güncellenecek ve AI'a yüksek oranda maruz kalan mesleklerdeki işsizlik başvurularını takip edecek. Yetkililere göre veriler; hangi çalışanların yeniden eğitime, iş arama desteğine, sağlık güvencesi rehberliğine ya da başka türlü yardıma ihtiyaç duyduğunu belirlemede yol gösterici olacak.
UCLA İktisat Profesörü ve California Policy Lab UCLA Direktörü Till von Wachter, yaptığı açıklamada şu değerlendirmede bulundu: "Yapay zeka hızla ilerlemeye devam ediyor ve çalışanların bu durumun işleri açısından ne anlama geldiğine dair kaygıları son derece gerçek. Bu yeni takip sistemi, spekülasyonun yerini kanıta bırakmasını sağlayarak nelerin değiştiğini ve etkilenen çalışanlara en iyi nasıl destek olunabileceğini daha net biçimde anlamamıza yardımcı oluyor."
Bu adım, politika yapıcıların yapay zekaya yaklaşımındaki köklü dönüşümü yansıtıyor. Vermont Senatörü Bernie Sanders yapay zekadan kaynaklanan iş kayıplarına giderek daha güçlü sesle dikkat çekerken Missouri'li Cumhuriyetçi Senatör Josh Hawley geçen Ekim ayında şirketleri AI kaynaklı işten çıkarmaları raporlamaya zorlayacak çift partili bir yasa tasarısı sundu. Nisan ayında ise New York Meclis üyesi Alex Bores yapay zeka kaynaklı iş kayıplarına bağlı bir "AI Temettüsü" önerdi.
Şimdiye kadar California'nın verileri, korkulan yapay zeka işten çıkarma dalgasının henüz gelmediğine işaret ediyor. Araştırmacılar, eyalet genelinde AI'a bağlı artan bir işsizlik bulgusuna rastlamadı. Bununla birlikte, 2022'de ChatGPT-3.5'in kullanıma girmesinin ardından AI'a yüksek oranda maruz kalan mesleklerdeki üniversite mezunu çalışanlar arasında işsizlik başvurularında artış gözlemlendi; bu durum özellikle San Francisco Körfez Bölgesi'nde belirginleşti.
Duyuru, AI kaynaklı iş kayıplarına ilişkin endişelerin büyümeye devam ettiği bir döneme denk geldi. Ocak ayında Anthropic CEO'su Dario Amodei, AI'ın beş yıl içinde alt düzey beyaz yakalı işlerin yarısına kadar olan kısmını ortadan kaldırabileceği uyarısında bulundu. O tarihten bu yana ekonomistler, yapay zekanın çalışanların yerini almak yerine onları güçlendireceğine dair önceki varsayımlarını gözden geçirmeye başladı. Nisan ayında Federal Rezerv'in yayımladığı bir araştırma ise ChatGPT'nin piyasaya çıkmasının ardından ABD'de yazılım geliştirici istihdamı artışının yaklaşık yüzde 50 gerilediğini ortaya koydu. Bu bulgular, üretken yapay zekanın yüksek AI maruziyetli mesleklerdeki işe alım süreçlerini etkilediğine dair şimdiye kadar elde edilen en güçlü kanıtlar arasında gösteriliyor.
