Amazon’a ait otonom araç şirketi Zoox, ABD’nin en üst düzey karayolu güvenliği düzenleyicisi Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi’nden (NHTSA) aldığı geçici muafiyet sayesinde, direksiyon simidi ve pedalları bulunmayan kutu benzeri araçlarıyla ticari robotaxi hizmeti başlatabilecek. NHTSA’nın kararı, Zoox’un önümüzdeki iki yıl boyunca yılda 2.500 adede kadar aracını ticari olarak işletmesine izin veriyor. Araçlar, direksiyon simidi yerine iki sıra karşılıklı oturma düzenine sahip koltuklar ve sürgülü kapılarla yolculara odaklanacak şekilde üretildi. Zoox, bu tür özel amaçlı bir otonom aracın federal motorlu araç güvenlik standartlarından ticari olarak muafiyet alan ilk şirket olduğunu belirtti.
NHTSA, ön cam buharlaştırma, hafif araç fren sistemleri ve aynalar gibi sekiz federal motorlu araç güvenlik standardından muafiyet sağladı. Ajans, Zoox robotaxilerinin federal standartlara uygun araçlarla 'eşit veya daha yüksek' bir güvenlik seviyesine sahip olduğunu belirledi. Muafiyet kapsamında Zoox, şirketin otonom sürüş teknolojisi geliştikçe güncellenip genişletilebilecek 'gelişmiş bir denetim koşuluna' tabi olacak. NHTSA ayrıca, muafiyet öncesinde üretilen araçların ticari kullanıma uygun hale getirilmesine olanak tanıyan geçici bir nihai kural yayımladı ve muafiyet başvuru sürecini kolaylaştırdığını duyurdu. Bununla birlikte, SAE Endüstri Teknolojileri Konsorsiyumu ile birlikte, otonom araç performansı ve güvenliği için ulusal standartlar geliştirecek üç yıllık bir konsorsiyumu finanse ediyor.
Zoox şu ana kadar San Francisco ve Las Vegas'ta 'gösterim muafiyeti' kapsamında ücretsiz geziler sunuyordu. Şirket, gelecek ay Las Vegas'ta ücretli hizmete başlayacağını açıkladı. Ayrıca Miami ve Austin’e de genişleme planları olduğu bildirildi. Zoox Sözcüsü, Las Vegas'ta ücretli hizmetin yakında başlayacağını ve diğer pazarlara eyalet düzeyinde gereklilikler tamamlandıktan sonra genişleyeceklerini söyledi. Kaliforniya'da ise Zoox’un ücretli hizmet başlatabilmesi için eyaletin Motorlu Araçlar Dairesi ve Kamu Hizmetleri Komisyonu’ndan izin alması gerekiyor; şirket her iki eyalette de ticari operasyonlar için düzenleyicilerle yakın çalıştığını belirtiyor.
Bu adım, Zoox’un Google’ın Waymo’su ve Elon Musk’ın Tesla robotaxi hizmetiyle rekabet etmesini sağlayacak. Waymo, modifiye edilmiş Jaguar I-Pace araçlarından oluşan bir filo kullanırken, Tesla’nın yeni robotaxi hizmeti Model Y’lere dayanıyor. Zoox ise Kaliforniya’da kendi araçlarını tasarlayıp üretiyor. Tesla’nın direksiyon simidi ve pedalları olmayan Cybercab’i için de benzer bir onay alması gerekecek. General Motors’a ait olan ve artık faaliyette olmayan Cruise ise Origin aracı için muafiyet başvurusunda bulunmuş ancak alamamıştı. NHTSA, son aylarda otonom araç onaylarını hızlandırmak için adımlar atıyor. Zoox, bu ay araçlarının dumanı algılamayabileceği endişesiyle bir yazılım geri çağırması yayınladı.
Zoox CEO’su Aicha Evans, kararın şirket ve otonom mobilite geleceği için önemli bir dönemeç olduğunu belirterek, 'NHTSA’dan özel amaçlı bir robotaxi için ilk ticari muafiyeti almak bizim için onur verici. Hizmetimiz için ücret almaya ve otonom ride-hailing’i daha fazla topluluğa götürme yönünde bir adım daha atmış olacağız' dedi. NHTSA Yöneticisi Jonathan Morrison ise yaptığı açıklamada, 'NHTSA, otonom araçların güvenli gelişimini ve kullanımını destekliyor. Gereksiz yenilik engellerini kaldırarak, sektör rehberliği geliştirerek ve performans gereklilikleri oluştururken güçlü bir denetim sağlayarak AV düzenlemelerinde dengeli bir yaklaşım benimsiyoruz. Bu ilerlemeler, ABD’nin AV teknolojisinde dünya lideri olmaya devam etmesini güvenli ve sorumlu bir şekilde sağlayacak' ifadelerini kullandı.
