ABD'nin en üst düzey otomotiv güvenlik regülatörü, Tesla'nın direksiyonu, pedalları ve aynaları olmayan yeni modeli Cybercab'ı halka açık yollarda kullanıma sunma kararına yönelik bir soruşturma başlattı.
Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), Cuma sabahı yaptığı açıklamayla soruşturmayı duyurdu. Bu adım, Tesla'nın ilk Cybercab araçlarını Perşembe akşamı Teksas'ın Austin kentinde sokaklara çıkarmasından sadece saatler sonra geldi. Tesla, Austin'deki ticari lansmanda canlı bir yayın, sahne sunumu veya Elon Musk'ın kamuya açık bir açıklaması yapmadı. Bunun yerine, iki koltuklu araca binmesi için küçük bir hissedar ve influencer grubu davet edildi, misafirlerden gizlilik sözleşmeleri (NDA) imzalamaları istendi ve sürüşler daha sonra Robotaxi uygulaması üzerinden genel kullanıma açıldı. Federal araç güvenlik düzenlemeleri, fren pedalları gibi manuel kontrolleri zorunlu kılıyor. Ancak Ulaştırma Bakanlığı, yakın zamanda otonom sürüş için tasarlanan araçlarda bu zorunlulukların kaldırılmasını önermişti.
NHTSA Cuma günü yaptığı açıklamada, Tesla'nın Cybercab'ın tüm Federal Motorlu Araç Güvenlik Standartlarına (FMVSS) uygun olduğunu kendi kendine sertifikalandırdığını belirtti. Otomobil üreticileri, geleneksel olarak araçlarının FMVSS kurallarına uygunluğunu kendi kendilerine sertifikalandırıyor ve NHTSA bu durumu sonradan soruşturabiliyor. Tesla'nın bu FMVSS kurallarından resmi bir muafiyet talep etmemiş olması, soruşturmayı tetikleyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Kurum, konuyla ilgili prensibini şu sözlerle özetledi: "ABD'de NHTSA net araç performans gereksinimleri belirliyor. Otomobil üreticilerinin ABD pazarına erişebilmesi için araçlarının bu standartları karşıladığını sertifikalandırması gerekiyor ve bu durum ajansın uyumu doğrulamak üzere gözetimine tabi. Sertifikalandırılan araçlar bu gereksinimlere uymuyor gibi göründüğünde, NHTSA soruşturma başlatıyor."
Şirket, ajansa verdiği bilgide araçların kademeli olarak daha fazla sayıda ve daha fazla lokasyonda kullanıma sunulacağını ifade etti; hatta aracı diğer şehirlerde de Robotaxi hizmeti kapsamında kullanıma sunmayı ve nihayetinde bireysel müşterilere tahmini 30.000 dolarlık bir fiyatla satmayı planladığını açıkladı.
İdare, resmi başvuru dosyasında soruşturmayı, "Tesla'nın Cybercab'ı sertifikalandırırken dayandığı süreci ve teknik verileri ile ilgili diğer sorunları incelemek" amacıyla başlattığını açıkladı. NHTSA'nın Kusur Soruşturma Ofisi'nden gelen ve AQ26002 numaralı Açık Denetim Sorgusu, 3 Eylül tarihinde "kamuya açık bilgiler" üzerine başlatıldı ve yaklaşık 1.000 Cybercab aracını kapsıyor. Ancak bu sayıya gerçekten ulaşılıp ulaşılmadığı belirsiz; zira Tesla'nın Teksas Motorlu Taşıtlar Departmanı'na kayıtlı yalnızca 45 Cybercab'ı bulunuyor. NHTSA, şirketin sertifikasyonunun ne ölçüde belirli federal motor standartlarının Cybercab için geçerli olmadığına dair tespitlere dayandığını da değerlendirmeye alacak.
Bu soruşturma boşlukta gerçekleşmiyor. Tesla'nın sürücüsüz araç hırsları halihazırda yoğun bir federal denetim altında. NHTSA Yöneticisi Jonathan Morrison konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "NHTSA, otomatik araçların güvenli gelişimini ve konuşlanmasını tam olarak destekliyor. Ancak federal düzenleyici olarak tüm yasalara uyulmasını sağlamamız gerekiyor. İnovasyon ile güvenlik denetimini dengeleyen yaklaşımımız, ABD'nin otonom araç inovasyonundaki küresel liderliğini korumasını sağlayacak" dedi. Öte yandan NHTSA, otonom araçların konuşlanmasını kolaylaştırmak için kurallarını yeniden düzenlemeye başladı. Kurum, fren pedalları, aynalar ve aydınlatma gibi unsurların nasıl düzenlendiğini revize ederek bu tür kullanımlara getirilen kısıtlamaları hafifletmeye yönelik yeni kurallar üzerinde çalışıyor. Ancak NHTSA'nın mesajı net: Kurallar değiştirilene kadar geçerli.
NHTSA, bir dizi görüş alanı kaynaklı kaza sonrası 3,2 milyon aracı kapsayan "Tam Otonom Sürüş" (FSD) hakkında açık bir soruşturma yürütüyor. Ayrıca kuruma sunulan kaza verileri, bu yılın başlarında bir Tesla uzaktan operatörünün bir Robotaxi'yi kaza yaptığına dair veriler içeriyordu. Cybercab de büyük ölçüde bu FSD yazılımını kullanıyor.
NHTSA'nın bu soruşturmasının daha önce yaşanmış emsalleri var. 2022 yılında, Amazon'a ait otonom araç şirketi Zoox, direksiyon ve pedallar gibi geleneksel kontrolleri olmayan küp şeklindeki robotaksisini kendi kendine sertifikalandırmıştı. Bunun üzerine NHTSA, Zoox'tan daha fazla bilgi talep eden bir "özel emir" başlatmış ve takip eden yıl Tesla için şimdi kullandığı süreçle aynı olan resmi bir denetim sorgusu başlatmıştı.
Zoox o dönemde hala yoğun bir şekilde test aşamasındaydı, ancak bu soruşturma ticari kullanıma geçiş sürecini yavaşlattı. Zoox, kendi kendine sertifikalandırma sürecinin yeterli olduğunu uzun süre savundu ve 2025 yılında federal kurum, şirkete teknolojisini "ticari olarak değil, sadece demo amacıyla" kullanması için bir muafiyet verdi. Bunun ardından Zoox resmi sürece girerek, robotaksi yolculukları için ücret talep etmesine olanak tanıyacak nihai onayı almak umuduyla sekiz Federal Motorlu Araç Güvenlik Standardından muafiyet için geçici bir Bölüm 555 başvurusu yaptı.
Zoox, Temmuz 2026'da bu muafiyet için nihai onayı alarak, ticari bir robotaksi hizmeti başlatmadan önce temizlemesi gereken son düzenleyici engellerden birini daha ortadan kaldırmış oldu.
Bu gelişmeler, Tesla'nın soruşturma devam ederken Cybercab için yolculuk ücreti talep edip edemeyeceği sorusunu da akıllara getiriyor. Elon Musk'ın Trump yönetimiyle iyi ilişkileri bulunsa da, NHTSA'yı denetleyen Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile arası aynı derecede iyi değil; Musk'ın Duffy için 'Sean Dummy' (Sean Aptal) ifadesini kullandığı iddia ediliyor. Musk'ın büyük bir Cumhuriyetçi bağışçısı olmasına rağmen, CEO'nun 'kuralları ihlal ettiğinde önce izin değil, sonra af dileme' felsefesi nedeniyle NHTSA'dan özel bir muamele görmesi beklenmiyor.
Bu haber gelişiyor...
