Elektrikli araç almayı düşünenlerin zihninde şarj sorunu büyük bir yer kaplıyor. Geçen yıl AAA tarafından yapılan bir ankete katılanların yarısından biraz fazlası, halka açık şarj altyapısını en önemli endişeleri arasında saymıştı.
Bu endişeler tamamen yersiz değil. Elektrikli araçların hızlı şarjı tarihsel olarak pek iç açıcı değildi. 2023'te felaket bir yolculuğun ardından, şarj ağlarının düzeltmesi gereken yedi iyileştirmeyi sıraladığım bir 'hızlı şarj bildirgesi' kaleme almıştım.
Birkaç yılın ne kadar fark yaratabileceğini görmek gerçekten şaşırtıcı.
Geçtiğimiz günlerde yaptığım bir yolculukta durumun ne kadar iyileştiğini görünce şaşırdım. Küçük bir istisna dışında, şarj deneyimim kusursuzdu; bu, üç yıl önce benzer bir yolculuk için söyleyemeyeceğim bir şey.
Neredeyse Kusursuz Bir Deneyim
Bu yaz Montreal'e yaptığımız yolculuk 600 milden fazlaydı. Aslında tek şarjla yaklaşık 300 mil gidebilen Kia EV9'umuzu kullanmayı planlamıştık ama kliması bozulduğu için araç servisteydi. Onun yerine, tek şarjla yaklaşık 220 mil menzili olan Audi e-tron'umuzu aldık. Bu farka rağmen e-tron yolculuğu başarıyla tamamladı. Maksimum menzil kulağa hoş gelebilir ama şart değil.
Şarj cihazlarını bulmak için A Better Route Planner (ABRP) uygulamasını kullandım. Bu uygulama, hakim rüzgarlardan sıcaklığa, araç özelliklerinden batarya bozulmasına kadar her şeyi hesaba katarak şarj duraklarını optimize ediyor. Arabadan canlı veri almak için Bluetooth OBD okuyucu kullanabiliyorsunuz ama uygulamanın onsuz da oldukça doğru olduğunu gördüm. ABRP, ilk durağımızın New Hampshire, Lebanon yakınlarındaki bir Rivian şarj cihazı olması gerektiğini söyledi. Uygulama artık Rivian'a ait olduğu için bu beni pek şaşırtmadı.
Lebanon'daki şarj cihazlarını deneyimledikten sonra, Rivian'ın sahipliğinden bağımsız olarak uygulamanın neden bu noktayı seçtiğini anladım. Sıra yoktu, bol miktarda yemek seçeneği, bir market ve tamamı çalışan altı adet 300 kilovatlık şarj cihazı vardı. Önceden Rivian uygulamasını indirmiştim ama buna gerek kalmadı. Şarj cihazı kredi kartımı kabul etti ve e-tron'un maksimumu olan 140 kilovatın üzerinde güç sağladı. Dönüşte de aynı şarj cihazlarını kullandık ve benzer bir deneyim yaşadık.
Bunun ardından, Montreal'in hemen dışındaki bir Circuit Électrique istasyonunda hafta boyunca yetecek kadar şarj ettik. İşte tam bu noktada yolculuğun tek aksaklığıyla karşılaştık: Kart okuyucu çalışmadı, bu yüzden Circuit Électrique'in uygulamasını indirip 20 Kanada doları yüklemek zorunda kaldım. Ondan sonra işlem sorunsuz ilerledi. Sonradan düşününce, bu durak tamamen gereksizdi. Hafta boyunca pek araba kullanmadık ve otelin şarj cihazı mükemmel çalışıyordu. Ama çocukların molaya, eşimin de kahveye ihtiyacı vardı, o yüzden zaten fişe takardık.
Her şarj seansı yaklaşık 20 dakika sürdü ve şarjı öğle yemeği ya da dinlenme molalarıyla birleştirdik. Arabayı asla beklemedik. Toplamda üç seans, ABD'ye dönüşte sınır kapısında geçirdiğimiz süre kadar sürdü.
Eskiden Nasıldı?
Üç yıl önce yolculuk hiç de iyi geçmemişti. Hızlı şarjın inişli çıkışlı olabileceğini biliyordum — on yıldan uzun süredir Tesla dışı elektrikli araçlar kullanıyorum — ama yine de hayal kırıklığına uğramıştım.
O yaz, aynı Audi e-tron'la Maine'e gitmiştik; gidiş-dönüş yaklaşık 350 millik bir yolculuktu, Montreal yolculuğumuzun yaklaşık yarısı kadardı. Araba tek şarjla Maine'e gidebilirdi ama otelde elektrikli araç şarj cihazı yoktu. Uzun hafta sonu ve dönüş yolunun başlangıcı için yeterli güce sahip olduğumuzdan emin olmak amacıyla, yolun yarısında biraz şarj etmeyi planladık.
Yola çıkmadan önce ABRP kullanarak daha az güvenilir şarj cihazlarını elemiştim ama deneyim yine de berbattı. İlk şarj cihazı fişe taktıktan kısa süre sonra bozuldu ve beni başka bir yere geçmek zorunda bıraktı. İlk şarj cihazı arabamla olan oturumu hiç sonlandırmadı, bu da ikincisinin müşteri hizmetlerini aramadan başlamayacağı anlamına geliyordu. Başka bir durakta, şarj ağının uygulaması dört prizden ikisinin çalıştığını bildirdi ama aslında sadece biri çalışıyordu. Toplamda yaklaşık yedi saat araba kullandım ve üç kez müşteri hizmetlerini aramak zorunda kaldım.
Benzin istasyonlarının böyle çalıştığını bir düşünün.
Veriler Büyük İyileşmeleri Gösteriyor
Neyse ki, elektrikli araç şarj altyapısı bugün çok farklı görünüyor. 2023 ve 2026'daki deneyimlerim elbette kişisel anekdotlar. Ancak mevcut veriler, bunların daha geniş bir eğilimi temsil ettiğini gösteriyor: ABD'de hızlı şarj, büyük adımlarla ilerledi.
Temmuz 2023'te ülkede Enerji ve Ulaştırma Ortak Ofisi'ne göre yaklaşık 32.000 DC hızlı şarj cihazı vardı. O zamanlar bu şarj cihazlarının çoğu yalnızca Tesla sürücülerine açıktı. (Tesla, 2023'te ağını açmayı planladığını duyurmuştu ancak yaygın erişim bir yıldan fazla sürdü.) Bugün, EV sürücüleri Tesla ağının çoğunu kullanabiliyor. Tesla ve diğer şirketlerin sürekli genişlemesi, toplam sayıyı 2023'teki DC hızlı şarj cihazı sayısının iki katından fazlasına çıkardı.
Dahası, bu şarj cihazları artık daha güvenilir.
Geçen haftaki neredeyse kusursuz yolculuğum bir istisna değil, norm haline gelmiş görünüyor. Geçen yıldan bu yana, Paren'in güvenilirlik endeksinde güvenilirlik neredeyse 10 puan artarak 85'ten 90'ların ortasına yükseldi. Bu endeks, başarılı şarj oturumları ve istasyon arıza süreleri gibi metrikleri içeriyor. Paren'e göre Tesla'nın ağı baskın olmaya devam ediyor ancak diğer ağlar hızla büyüyor. Bu rekabet, şüphesiz şarj deneyimlerinin her alanda iyileşmesine yardımcı oldu.
Ağda hâlâ boşluklar var ve EV şarj cihazları hâlâ bozuluyor. Ancak her ay daha fazla şarj cihazı ekleniyor ve bozulanlar eskisinden daha hızlı onarılıyor.
Mükemmel değil ama hızlı şarjın ne kadar iyileştiğine gerçekten şaşırdım. Birileri hâlâ tereddüt edenlere neyi kaçırdıklarını anlatmalı.
