2026 yılındayız ve ABD Federal Havacılık İdaresi Amerikan hava sahasının kritik parçalarını hâlâ 3,5 inçlik manyetik floppy disklerle işletiyor.
Ancak bu teknoloji kalıntıları çöpe atılmaya aday görünüyor. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, floppy disklerin yerine yeni bir dijital sistem geçirilmesi için başlatılan çabanın duyurusunu yaptı.
Duffy Perşembe günü yaptığı açıklamada, FAA'nın 400'den fazla hava trafik kontrol tesisindeki dört eski sistemi değiştirmek üzere Enterprise – Information Display System (E-IDS) uygulamasını başlattığını bildirdi. E-IDS, gerçek zamanlı hava durumu uyarılarını, ekipman arızalarını, kısıtlı hava sahası değişikliklerini ve pilot raporlarını modern bir dijital panele topluyor; böylece manuel iş akışları ve eski fiziksel depolama ortamı ortadan kalkıyor.
Yükseltmeler Atlantic City, Nashville, Rochester, Atlanta ve Salt Lake City'deki kontrol merkezleri de dahil olmak üzere beş tesiste başladı. Hedef, 435 tesiste 2028 sonuna kadar yaygınlaştırmak.
Duffy bir açıklamada "İyi haber Amerika: floppy diskler çıktı, 21. yüzyıl teknolojisi girdi" dedi.
Eski bir reality televizyon yıldızı ve Fox Business sunucusu olan Duffy, son yıllarda ülkeyi rahatsız eden hava yolculuğu aksamalarının günah keçisi olarak floppy diskleri kullanıyor. Konuşmalarda ya da televizyon röportajlarında diskleri elinde gösteriyor ve FAA'nın hâlâ "bakır kablolar ve floppy diskler" kullandığını, bunun hükümetin eskimesinin sembolü olduğunu vurguluyor.
Hava trafik kontrol sistemimiz gerçekten çok eski kaldı; özellikle diğer ülkelerin daha modern yaklaşımlarıyla karşılaştırıldığında durum daha da belirginleşiyor. Hükümet Sorumluluk Ofisi'nin Eylül 2024 tarihli raporuna göre, ülkenin kritik hava trafik kontrol altyapısının yüzde 90'ı teknoloji yenilemesi için zamanı gelmiş ya da geçmiş durumda. İncelenen 138 sistemin yaklaşık yarısı, finansman yetersizliği, bakım uzmanlığı eksikliği ya da yedek parça bulunamaması nedeniyle "sürdürülemez" ya da "potansiyel olarak sürdürülemez" olarak değerlendirildi.
E-IDS, tek bir icra hamlesiyle bir gecede ortaya çıkmış bir atılım değil; yıllardır ihale, güvenlik doğrulaması, test ve tedarikçi takvimleri sürecinden geçen mevcut bir FAA sözleşmesi. E-IDS için ilk sözleşme, Reston, Virginia merkezli savunma yüklenicisi Leidos'a, FAA tarafından Ağustos 2020'de, ilk Trump döneminde verildi.
Sorunun kapsamı o dönemde bile anlaşılmıştı. O zamandan beri durum çok daha kötüleşti. FAA son yıllarda pistlerdeki yakın temaslar da dahil olmak üzere yer duruşları, Başkan Donald Trump'ın da karıştığı bir olay, hava trafik kontrolörlerinde kronik tükenmişlik ve 2023 NOTAM kesintisi gibi yüksek profilli yazılım çökmeleri nedeniyle tepkiyle karşı karşıya kaldı. Duffy, sistemin sorunlarını floppy disk gibi kalıntılar üzerinden çerçevelemeye çalışıyor ve sanki eski teknoloji tek nedenmiş gibi gösteriyor.
Bununla birlikte, daha önce de belirttiğimiz gibi, sorun yalnızca sistemlerin kendisinden çok daha büyük. Bir bilgi sistemini dijital panellerle değiştirmek, ABD havacılığını sarsan sistemik krizlerle kıyaslandığında görece kolay bir adım; örneğin binlerce sertifikalı profesyonel kontrolör açığı gibi. Duffy, ATC modernizasyon planı için Kongre'de 2025'te aldığı 12,5 milyar dolarlık "ilk ödeme"nin üzerine ek 30 milyar dolar daha talep ediyor.
Duffy döneminde ABD Ulaştırma Bakanlığı, bu rolleri üstlenecek kişiler olarak özellikle oyunculara yönelik işe alım yapma konusunda büyük bir kampanya yürüttü. Yönetim ayrıca Elon Musk ve Peter Thiel dahil olmak üzere teknoloji oligarkı müttefiklerine de güveniyor; bu kişiler karışıklığı düzeltmeye yardım edecek olsa da işleri daha da kötüleştirebilir.
