Mahkeme, X'in araştırmacılara erişim izni vermesi gerektiğine hükmetti. DRI (Dijital Haklar İrlanda) bu kararın emsal teşkil edebileceğini düşünüyordu. Ancak aylar sonra örgüt, Macaristan seçimleri öncesinde yapılacak araştırma için X'in erişimi reddetmesi üzerine yeniden mahkemeye başvurdu. Berlin'deki bir mahkemenin araştırmacıların X'in merkezinin bulunduğu İrlanda'da dava açması gerektiğine hükmetmesiyle dava neredeyse çökmek üzereydi. DRI temyizde kazandı.
Macaristan davasını değerlendiren bir yetkili, "AB hukuku hâlâ tek tip uygulanmıyor. Bu bize çok zaman ve enerji kaybettirdi. Her veri erişimi başvurusunda bu davaları açmaya değip değmeyeceğini sürekli hesaplamak zorunda kalıyoruz" dedi.
Aralık 2025'te Avrupa Komisyonu, Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamındaki ilk cezasını vererek X'e 120 milyon euro (137 milyon dolar) para cezası kesti. Cezanın gerekçesi arasında, X'in araştırmacı erişimine "gereksiz engeller" çıkarması ve bunun "Avrupa Birliği'ndeki çeşitli risklere yönelik araştırmaları fiilen baltalaması" yer aldı.
X, 20 Şubat 2026'da cezaya itiraz ederek soruşturmayı "eksik ve yüzeysel" olarak nitelendirdi ve AB'yi "savunma hakları ve temel usul gereklerinde sistematik ihlaller" yapmakla suçladı.
Geçtiğimiz hafta Komisyon, X'in araştırmacı tarama sürecini düzeltmek, verileri ücretsiz sağlamak, işlem sürelerini kısaltmak ve veri kazıma kısıtlamalarını kaldırmak için hazırladığı eylem planını kabul etti. X'in bu değişiklikleri uygulamak için altı ayı bulunuyor.
Allen, planı "doğru yönde atılmış bir adım" olarak nitelendirdi ancak uygulamanın nasıl olacağı konusunda şüpheci. X'in, araştırmacıların DSA kapsamında API erişimine hak kazanıp kazanmadığını belirlemek için kullanılan tarama sürecini nasıl iyileştireceği konusunda daha spesifik olmasını istiyor.
AB, bir başka DSA soruşturmasında Meta ve TikTok'un "araştırmacıların kamuya açık verilere erişim talepleri için külfetli prosedürler ve araçlar oluşturmuş olabileceğini" belirterek, araştırmacılara eksik veya güvenilmez veriler bıraktıklarını söyledi. Komisyon, Mayıs ayında platformlarla bir araya gelerek araştırmacıları taramak için yeni bir standart üzerinde çalışmaya başladı.
Geçen yılın sonlarında Komisyon, araştırmacıların yasa dışı içerik, mali dolandırıcılık ve öneri sistemleri gibi riskleri incelemek için platformların kamuya açık olmayan verilerine erişimini de genişletti. Araştırmacılar yeni hükümlerin henüz test edilmediğini ancak temkinli bir iyimserlik taşıdıklarını söylüyor.
Allen'a göre, kamuya açık olmayan verilere ilişkin yeni düzenlemeler X'i bir hesabın tam takipçi listesini yayınlamaya zorlayabilir. Bu, dezenformasyon araştırmacılarına koordineli saldırıların çevrimiçi ortamda nasıl yayıldığına dair çok daha net bir görüş sağlıyor çünkü bu verileri hangi hesapların birbiriyle etkileşime girdiğini veya birbirini takip ettiğini ve içeriği nasıl yaydıklarını haritalamak için kullanabiliyorlar.
Bu haber ilk olarak Wired.com'da yayımlanmıştır.
