NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ortaklığıyla çalışan Hubble Uzay Teleskobu, Samanyolu galaksimizin yörüngesinde dönen küçük galaksilerin en büyüğü olan Büyük Macellan Bulutu'nda (LMC) yer alan muazzam bir kozmik manzarayı görüntüledi. Sadece 160.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan LMC, bu görüntüdeki gibi son derece aktif yıldız oluşum bölgelerini yakından incelemek için büyük fırsatlar sunuyor. Dorado takımyıldızında yer alan ve LHA 120-N44 ya da kısaca N44 olarak adlandırılan bu etkileyici bulutsu, tam bir görsel şölen sunuyor.
N44 bulutsusu iki temel özelliğiyle dikkat çekiyor: Devasa bir merkezi boşluk ve yoğun, tozlu bir gaz kabuğu. Yaklaşık 210'a 140 ışık yılı boyutlarında olan merkezi boşluk, adeta bir 'süper kabarcık' görevi görüyor. Boşluğun merkezinde parlayan yıldızlar bu yapının oluşumundan sorumlu; bu yıldızlar, güçlü yıldız rüzgarları ve patlayıcı süpernovaları sayesinde doğdukları gazın büyük bir kısmını dışarı püskürttü.
N44'ün merkezi yıldız kümesindeki yıldızlar bu gazı süpürüp uzaklaştırdığında, dışarı atılan gaz sıkışarak süper kabarcığın etrafında bir kabuk oluşturdu. Yeni yıldızlar şu anda bu sıkışmış gaz kabuğunun içinde oluşmaya devam ediyor ve bu durum N44'ü, astronomlar için yıldızların bu ortamda nasıl oluştuğunu incelemek adına ilgi çekici bir hedef haline getiriyor. Araştırmacıların temel amacı, soğuk gaz bulutlarının yoğun düğümler halinde çökmesinden, yeni doğan bir yıldızın kalbinde nükleer füzyonun ateşlenmesine kadar geçen sürenin ne kadar olduğunu anlamak.
Bu görüntüdeki veriler, Hubble'ı kullanarak N44'ü taramak ve yıldızlarının bir envanterini çıkarmak için yürütülen bir gözlem programından (#14689; Baş Araştırmacı: Gouliermis) elde edildi. Program kapsamında, kümenin içindeki ve önünde sürüklenen yıldızlar da dahil olmak üzere neredeyse yarım milyon yıldız kataloglandı. İncelenen yıldızların yaklaşık 30.000'i, astronomların 'ana kol öncesi yıldızlar' olarak adlandırdığı, çekirdeklerinde henüz hidrojeni helyuma dönüştürme sürecini başlatmamış yıldızlar. Astronomlar, kalabalık kümelerdeki sönük nesneleri ayırt edebilen Hubble'ın yüksek hassasiyeti ve ince uzamsal çözünürlüğü sayesinde bu bebek yıldız hazinesini keşfetti.
Süper kabarcığı çevreleyen gaz kabuğu, devasa yıldızlardan gelen ultraviyole radyasyonla enerji kazanarak parlıyor ve bu durum birkaç belirgin özelliği ortaya çıkarıyor. Daha geniş N44 yıldız oluşum kompleksinin içindeki her bir özellik, 1950'lerde astronom Karl Henize tarafından kataloglanmıştı. Bu özelliklerden biri, görüntünün sağ üst köşesine yakın bir konumda bulunan ve N44F olarak kataloglanan daha küçük bir kabarcık. N44F, tek bir sıcak ve devasa yıldızın yoğun yıldız rüzgarları tarafından üflenmiş bir yıldızlararası kabarcık. Daha önce yayınlanan bu Hubble yakın çekim görüntüsünün de gösterdiği gibi, yıldızın şiddetli rüzgarları ve radyasyonu çevresindeki kabuğu şekillendirerek tozlu gazdan sütunlar oluşturdu.
Hubble'ın bu bölgedeki en düşük kütleli yıldızlara dair hassas gözlemleri, LMC veya erken evrendeki galaksiler gibi helyumdan daha ağır elementler açısından fakir bölgelerdeki yıldız oluşumuna dair yeni bir pencere aralıyor.
Metin kaynağı ESA/Hubble'dır. Konuyla ilgili medya iletişimi için NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nden Claire Andreoli (Greenbelt, MD) ile [email protected] adresinden iletişime geçilebilir.
