Polinezyalı atalar son derece uyum sağlama yeteneğine sahip olsalar ve mevsimsel kuraklıklara alışkın olsalar da, nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu dönemlerde yaşanan uzun süreli ve şiddetli kuraklıklar, bir adanın artık insan nüfusunu besleyemeyeceği anlamına gelebiliyordu. Sonuçta, bir adada hayatta kalmak tek bir kritik kaynağa bağlıdır: yağmur.
İklim Kaydını Çözmek
Yakın zamana kadar bilim insanları, bu kritik göç döneminde Tonga ve Samoa bölgesinde iklimin nasıl olduğuna dair kanıtlara sahip değildi. Ancak araştırmacılar, bataklık ve göllerdeki eski çamurda korunmuş hidrojen izotoplarını (aynı elementin biraz farklı formları) analiz ederek bu geçmiş değişiklikleri yeniden yapılandırmayı başardı.
Tropik bölgelerde, yağmur suyunun izotopik bileşimi yağış miktarını yansıtır. Algler ve bitkiler bu suyu emip büyüdükçe, bu kimyasal imzayı tortularda binlerce yıl boyunca hayatta kalabilen moleküllere kilitler ve geçmiş yağışların doğal bir arşivini oluşturur.
Bu tekniği kullanan araştırmacılar, MS 850 ile 1200 yılları arasında güneybatı tropikal Pasifik'te sürekli ve şiddetli bir kurak dönem olduğuna dair kanıtlar buldu. Yakın zamanda Journal of Pacific Archaeology'de yayımlanan sonuçlar, bu dönemin bölgenin son 2.000 yılda yaşadığı en kurak dönem olduğunu gösteriyor. Daha da önemlisi, bu kuraklık ada nüfuslarının daha büyük olduğu bir zamana denk geldi.
Doğu Pasifik'e yapılan büyük göç, Batı Pasifik'teki kurak iklimle aynı zamana denk geldi:
Peki bazı adalar neden onlarca yıl hatta yüzyıllar süren bir kuraklık yaşadı? Tropikal Güney Pasifik'teki yağış, Güney Pasifik Yakınsama Bölgesi'nin (SPCZ) konumuna bağlıdır. SPCZ, zaman içinde deniz yüzeyi sıcaklığı modelleri tarafından yönlendirilerek doğuya ve batıya kayan büyük bir bulut ve yağmur kuşağıdır. Kısa vadeli kaymalar El Niño ve La Niña ile bağlantılıdır, ancak SPCZ çok daha uzun zaman dilimlerinde de hareket edebilir ve Pasifik'in farklı bölgelerine onlarca yıl süren olağanüstü kurak veya yağışlı koşullar getirebilir.
Tüm bunlar, Samoa'nın nüfusunun MS 1000 civarında hızla arttığını gösteren genetik verilerle de örtüşüyor. Bu, belki de yeni insanların gelişi sayesinde oldu. Bu durum, birkaç faktörün (şiddetli iklim baskısı, artan nüfuslar, daha iyi kano teknolojisi) cesur doğu keşiflerini tetiklemek için bir araya geldiğini gösteriyor.
Polinezya genişlemesinin hikayesi başlı başına dikkat çekicidir. Moana filmi yeni izleyicilere Pasifik denizcilik geleneklerini tanıtırken, bilim insanları bu olağanüstü denizcilerin karşılaştığı çevresel zorlukları ve onların bu zorluklara okyanus ölçeğinde yaratıcılık, dayanıklılık ve keşifle nasıl yanıt verdiklerini anlamaya devam ediyor.
David Sear (Southampton Üniversitesi Fiziki Coğrafya Profesörü), Manoj Joshi (East Anglia Üniversitesi İklim Dinamikleri Profesörü) ve Mark Peaple (Southampton Üniversitesi Paleoiklim Araştırma Görevlisi). Bu makale The Conversation'dan Creative Commons lisansı altında yeniden yayımlanmıştır. Orijinal makaleyi okumak için tıklayınız.
