Toba Dağı, son 2.6 milyon yılın en büyük volkanik patlamasıydı ve bazıları bunun insanlığı neredeyse yok ettiğini öne sürmüştü. Yaklaşık 74.000 yıl önce, şimdi Sumatra olan bir kaldera, yaklaşık iki hafta içinde binlerce kübik kilometre magma boşalttı, ki bu 1991'de Pinatubo Dağı'nın püskürttüğünün yaklaşık bin katı daha fazlaydı. "İnsanların düşünmesi, bu patlamanın dünyanın soğumasına neden olabileceğini ve böylece atalarımızın hayatta kalmasını tehdit edebileceğini" diyor Mainz, Almanya'daki Johannes Gutenberg Üniversitesi'nden jeoscientist Jinheum Park.
Park ve colegeleri, Kenya-Tanzanya sınırındaki küçük bir krater gölü dibinden alınan çamurda bu felaketin kayıtlarını aradılar. Ancak bunun yerine, Toba Dağı patlamanın etkilerinin iki yıldan kısa sürdüğünü ve belki de yarım derece soğuma ile sonuçlandığını buldular.
Volkanik patlamalar, stratosfere sülfür dioksit enjekte eder, ki bu da uzaya güneş ışığını yansıtan küçük damlacıklar haline gelir. Daha büyük patlamalar daha fazla sülfür dioksit püskürtür ve prensip olarak daha fazla soğuma neden olur. Ancak bu eğilim, patlamanın belirli bir büyüklüğü aşması durumunda sona erer. "Daha büyük sülfat aerosoller daha hızlı çöker, çünkü daha ağırlardır" diyor Park. Bu hızlı çökme, gelen güneş radyasyonunu daha az etkili bir şekilde dağıtmalarına neden olur.
Toba'nın sülfür çıkışı tahminleri o kadar geniş bir yelpazeye sahipti ki, bilgisayar modelleri bu patlamayı neredeyse yok olma seviyesinde bir olay olarak veya erken atalarımız için hafif bir rahatsızlık olarak gösteriyordu, girilen sayıya bağlı olarak. Bu tartışmayı çözmek için bilim adamları, jeolojik kanıtlara baktı: Toba'nın deniz veya göl çekirdeklerinde korunan küller. Ancak bu da zor oldu.
Su altı çamur çekirdekleri genellikle ani, şiddetli olaylar gibi volkanik patlamaları tarihleme ve sınırlama konusunda iyi çalışmıyor. Sediment deniz veya göl dibine çöktüğünde, farklı yıllardan malzemeler biraz karışık hale geliyor. Hatta deniz dibinden alınan bir çamur çekirdeğini çok ince dilimlere kesip ve iklim değişikliklerini daha küçük aralıklarla çözmeye çalışsak bile, dilimimiz yıllarca süren iklim sinyallerinin karışık etkisini yansıtıyor. Bu tür kayıtların meisteninde, geçmiş iklimlerin on yıl on yıl nasıl evrimleştiğini izleyebiliriz. Bir volkanik kış, hatta şiddetli bir kış, bir ila üç yıl sürer.
