Geçen ay Çin, Ay'ın Güney Kutbu'na yönelik iddialı robotik görev Chang’e 7'nin fırlatışını önümüzdeki yılın başına erteledi. Ülke program kaymasının detaylı bir açıklamasını yapmadı ancak bu durum NASA Yöneticisi Jared Isaacman tarafından memnuniyetle karşılandı.
“Güney Kutbu'nda Ay'da tam olarak aynı konumu hedefliyorlar,” Isaacman Çarşamba akşamı Houston'daki Off World konferansında söyledi. “Chang’e 7 göreviyle birkaç hafta önce bir kurşunu belki de şans eseri savuşturduk çünkü bu görev Shackleton Krateri'ne gidecekti.”
Ay yüzeyinin büyük bölümü oldukça çıplak olsa da Güney Kutbu ve özellikle Shackleton Krateri en çok arzu edilen bölgelerden biri. Kraterin yüksek kenarları, suyun buz formunda ve diğer faydalı malzemelerin milyarlarca yıl boyunca biriktiği düşünülen kalıcı gölgeli bölgeler olan “soğuk tuzaklar” oluşturuyor.
Sınırlı arazi
NASA'nın ve Çin'in Ay'da uzun vadeli yerleşim planlarının tümünde, Ay'ın Güney Kutbu'nda nispeten birkaç mil kare en önemli yer. İşte her iki ülke de Güneş Sistemi'nin daha derinlerine genişleme tekniklerini öğrenmelerine yardımcı olacak kalıcı bir varlık kurabileceklerine inanıyor. Isaacman ve diğer ABD yetkilileri Çin'in robotik sondalar ve ardından insan görevlerinin gideceği dışlama bölgeleri oluşturabileceğinden endişe etmeye başladı. Chang’e 7 Ay'a önemli hareket kabiliyeti getirecek.
“Rover'ları var, sekiz ay önce sahip olmadığımız ama şimdi geliştirdiğimiz hopper dronları var ve Ay'daki en ilginç noktalardan bazılarına erişimi potansiyel olarak engelleyebilirdi,” diye konuştu Isaacman. “Su buzuyla etkileşime girmek istiyorlar ve Neil Armstrong benzeri anları için bir sonraki gitmek istedikleri yere yönelik becerilerde gerçekten iyi olmak istiyorlar. Ama bu Ay'da olmayacak, Mars'ta olacak.”
Hiçbir ülke Ay'ın ekvator bölgelerine göre ulaşılması daha zor olan ay kutuplarına yumuşak iniş yapmış bir uzay aracına sahip değil. Chang’e 7'nin ertelenmesi, NASA'nın bu araziye ilk ulaşma ihtimalini açıyor; Blue Origin'in Blue Moon Mark 1 aracının ilk fırlatılmasıyla. Bu büyük iniş aracı, muhtemelen 2027 baharında iki NASA sondasını Güney Kutbu'na taşıyacak.
Isaacman'ın açıklamaları, NASA'nın insanlarla Ay'a Çin'den önce dönmesinin gerçekten önemli olup olmadığı tartışması arasında geldi. Asya ülkesi ilk astronotlarını 2030'a kadar veya daha önce Ay'a indirmeyi hedefliyor ve bu amaçla mürettebatlı uzay aracı, roket ve iniş aracı geliştirmekte önemli ilerleme kaydediyor.
Yarış gerçekten önemli mi?
Çin, NASA geri dönmeden önce Ay'a ulaşırsa önemli olur mu? Sonuçta Çin, Amerika Birleşik Devletleri'nin 1969'da Apollo göreviyle yaptığı şeyi tekrarlamış olacak. Isaacman'a göre önemli.
“Bu, dünyadaki her diğer ülkenin sorgulamasına neden olacak,” dedi Isaacman Çin'in Ay'a bir sonraki inişi hakkında. “Hangi güvenlik garantisine güvenmeliyim? Amerika Birleşik Devletleri'ne ve NATO'ya mı güvenmeliyim? Teknik süper güç olarak yükselen Çin'e mi güvenmeliyim? Hangi teknolojiyi satın almalıyım? Hangi askeri donanımı satın almalıyım? Hangi standartlara uymalıyım? Yapay zekayla ilgili kimin sözünü dinlemeliyim? Amerika Birleşik Devletleri'nin mi yoksa Çin'in mi? Hepsi masada.”
Bunun asla bir yarış olmaması gerektiğini söyledi Isaacman ve Reagan yönetimine kadar uzanan ABD uzay politikası başarısızlıklarına dikkat çekti. NASA'nın Demokrat ve Cumhuriyetçi birçok başkanlık döneminde hiçbir yere varmayan 100 milyar dolar harcadığını tahmin ediyor. Bu arada Çin, ilk insanlı uzay uçuşunu 2003'te gerçekleştirdi ve o zamandan beri yeteneklerini Amerika Birleşik Devletleri ile rekabet edecek noktaya kadar genişletti.
“Merdivenden ilk kim inerse onun konusunda yetersiz kalırsanız, etki tüm dünyada hissediliyor,” dedi.
