Yatırımcılar, büyük teknoloji şirketleri harcamaları artırırken yapay zekâ altyapı harcamalarından endişelenmeye başladı.
Son iki haftada Alphabet, Amazon, Meta ve Microsoft bu yıl sermaye harcamaları için 740 milyar dolardan fazla harcama planı açıkladı; Wall Street bunu veri merkezleri ve çipler de dahil yapay zekâ altyapı harcaması olarak okuyor.
Yapay zekâ patlamasının başlarında yatırımcılar bu büyük harcamaları teknolojinin büyüme potansiyeline duyulan güvenin işareti olarak görüp ödüllendiriyordu. Ancak dördüncü çeyreğe girilirken bu iyimserlik, negatif serbest nakit akışı, artan borç yükü ve bu dev yatırımların yeterli getiri sağlayıp sağlayamayacağı endişelerine yerini veriyor gibi görünüyor.
Bu endişe cuma günü piyasaya yayıldı. Nasdaq yüzde 2,9 düştü, çip hisseleri de sert darbe aldı: Nvidia yüzde 4, Broadcom yüzde 5’ten fazla, Qualcomm yüzde 11 geriledi. Perşembe günü rekor kötü gününde yüzde 12 çökerek piyasa değerinden 500 milyar dolar silinen Alphabet yeniden düştü.
Endişenin büyük bir kısmı, çekirdek işlerinden bol serbest nakit akışı elde eden şirketlerin yapay zekânın bu işlerin ekonomisini tehdit etmesiyle zorlanması. Bu hafta en net örnek Alphabet’ten geldi. Google’ın ana şirketi üçüncü çeyrekte 9,1 milyar dolar negatif serbest nakit akışı bildirdi; bu üst üste ikinci kırmızı çeyrek oldu ve aynı dönemde çeyreklik sermaye harcaması 51,4 milyar dolara çıktı. Alphabet bu yıl 205 milyar dolara kadar harcama yapmayı bekliyor ve harcamanın 2027’de de artmaya devam etmesini öngörüyor.
Bu arada Google Arama’ya doğrudan entegre edilen yapay zekâ destekli sohbet özelliği AI Mode’un büyük başarısı şirketin gelir kaynağını eritiyor. Gelirin yaklaşık yarısını oluşturan Google Arama reklamcılığı büyümesini beş çeyreğin en zayıf seviyesi olan yüzde 12’ye yavaşlattı. Bu durum Google’ı ip üzerinde yürümeye zorluyor; şirket, kendini finanse eden arama işini zayıflatabilecek yapay zekâ teknolojisine milyarlar harcıyor.
Amazon da son 12 ayda 42,4 milyar dolar negatif serbest nakit akışı bildirdikten sonra benzer durumda; bir önceki yıl 14,8 milyar dolar pozitif serbest nakit akışı vardı. Şirket bu yıl 220 milyar dolar sermaye harcaması yapmayı beklediğini söylüyor. Bulut birimi AWS’nin geliri yüzde 39 artmasına rağmen Amazon, perşembe günü kazanç açıklamasının ardından hisseleri yüzde 7 düştü.
Meta da nakit yakıyor; sermaye harcamaları işletme nakidini aştığı için üçüncü çeyrekte 2,1 milyar dolar negatif serbest nakit akışı bildirdi. Şirket bu yıl 145 milyar dolara kadar sermaye harcaması öngörüyor. Yeni ücretsiz kişisel yapay zekâ ajanı Muse’un biraz para çukuru olduğunu belirtti; CEO Mark Zuckerberg “Çalıştırmak için çok fazla hesaplama gerektiriyor” demişti. Reklam geliri yüzde 26 büyüdü. Yine de geçen hafta hisseyi yüzde 10 düşüşten kurtaracak iyi haber olmadı.
Serbest nakit akışı konusunda Microsoft tek istisna oldu; son çeyrekte 18,6 milyar dolar pozitif serbest nakit akışı kaydetti, sermaye harcaması 45,2 milyar dolarla öngördüğü 50 milyar doların altında kaldı. Microsoft bunun yapay zekâ harcamalarından kasıtlı geri adım olmadığını söyledi ve gecikmeyi üçüncü taraf sağlayıcılardan gelen kapasite aksamalarına bağladı. Bunun sonucunda yapay zekâ hesaplama gücü kiralayan küçük şirketlerin hisseleri düştü.
Bu yapay zekâ altyapısının finansmanının sadece büyük teknoloji şirketlerinin kârından gelmediğini belirtmek gerek. Hisse ve tahvil satışlarında da görülüyor. S&P Global Market Intelligence’a göre Microsoft, Alphabet, Amazon, Meta ve Oracle 2026’da toplam 326 milyar dolar borçlandı; bu geçen yıla göre üç kat.
Yapay zekâ hesaplama talebi güçlü kalmaya devam ediyor. Google, Amazon ve Microsoft bulut işlerinde artış gördü. Ancak yatırımcılar bu talebi karşılamanın maliyetinden korkuyor.
Bu belirsizlik, merakla beklenen Anthropic’in halka arzını da zorlaştırabilir. Yapay zekâ şirketi bu hafta başında halka açılmak için başvurdu ve gelecekteki büyümesi büyük miktarda hesaplama gücüne erişmeye bağlı. Financial Times cuma günü Blackstone’un yatırımcıları şirketin halka arz sonrası yatırım yapılabilir derecelendirme almayabileceği konusunda uyardığını yazdı; bu da şirketin altyapı hedeflerini finanse etmek için hiper ölçekli sağlayıcılara ve üçüncü taraflara daha fazla bağımlı kalabileceği anlamına geliyor.
