Florida'dan Washington eyaletine kadar ülke genelindeki yerel yönetimler, tartışmalı yapay zeka destekli plaka okuma kameralarının üreticisi Flock ile olan sözleşmelerini kamuoyundaki tepkiler üzerine iptal ediyor. Ancak sözleşmelerin sona ermesi, kameraların hemen kaldırılacağı anlamına gelmiyor ya da toplanan bilgilerin kısa sürede silineceği anlamına da gelmiyor.
Devlet ve yerel yönetimler gözetim kapasitelerini sınırlama kararı alırken, Flock'un daha önce toplanmış verilerle ne yapacağı ve ne yapabileceği konusunda belirsizlik sürüyor. Her bölgenin sözleşmesi farklı olsa da birçoğu Flock'un veriyi toplandıktan çok uzun süre sonra bile elinde tutmasına izin veriyor. Electronic Frontier Foundation'da onlarca belediye Flock sözleşmesini inceleyen kıdemli avukat Saira Hussain, "Sözleşmeyi feshettiklerini varsayalım. Verinin akıbeti ne olacak ve ne kadar süreyle aranabilecek? Bu soru çözülmemiş görünüyor" dedi.
Flock'a yönelik tepki geç de olsa yükseldi ve şimdi her yerde, iki partili bir şekilde görülüyor. 2017'de kurulan Flock, kameralarını yerel yönetimlerin yanı sıra özel işletmelere ve bireylere de sattığı, kamu güvenliğini artırmaya yönelik zararsız bir araç olarak tanıttı. Şirketin tarihinin başlarında bazı kentler, mahallelerinde Flock kamerası kurmak isteyen site yönetimleri için hibe bile sundu. Flock'un ayak izi hızla büyüdü. Şirket ABD genelinde 120 binden fazla kamera kurdu.
Bu hızlı genişleme ve Flock gözetim ağının kötüye kullanıldığına dair endişe verici raporlar, yeni bir muhalefet dalgasını besledi ve Flock'u bir tür gizlilik ihlali kısaltması haline getirdi. Son aylarda aktivistler büyük kentlerde ve küçük kasabalarda yerel yönetimlere sözleşmelerini sonlandırmaları çağrısında bulundu; gerekçe olarak gizlilik, taciz ve kitlesel gözetim endişelerini gösterdi. Yerel yöneticiler, kamu baskısının Flock'un veri paylaşım ve saklama politikalarıyla birlikte şirketin kameralarının topladığı bilgilerle neler yapabileceği konusundaki endişelerle sözleşmeleri sonlandırmaya ittiğini söyledi.
Wisconsin eyaletindeki Sheboygan'da milletvekilleri, Flock'un Sheboygan'da toplanan anonimleştirilmiş veriyi şehrin kamu işleri departmanına geri satmaya çalıştığını öğrenmesinin ardından oy birliğiyle şehrin Flock sözleşmesini sonlandırdı. Eyaletin başka bir yerinde Stevens Point belediye başkanı sadece Flock ile olan sözleşmesini sonlandırmakla kalmadı, şehir genelinde dağılmış 10 kamerayı da kapattı. Belediye Başkanı Mike Wiza yerel bir radyo programında, "Toplandığı andan itibaren Flock verisinin nereye gittiğini denetleyebilecek hiçbir yolumuz yok" dedi. "Bu kameraların yetkilendirdiğimiz şekilde kullanılacağına dair bazı güvenceler olmadan toplumumuz bu kameraları kullanmaya rahat değil." Flock, tüketici verisi satmadığını savunuyor.
Ülke genelindeki yerel yöneticiler, Flock verisinin nasıl kullanılabileceği konusunda yanıltıldıklarını söylüyor ve bazıları verinin üçüncü taraflarca ne ölçüde erişileceğini fark etmediklerini kabul etti.
Virginia'daki Bridgewater'da belediye meclisi sözleşmesini iptal ettikten sonra Flock kameralarının üzerine poşet geçirdi. Bridgewater'ın nüfusu 7 binden az, ancak Virginia Center for Investigative Journalism, kasabanın Flock ile olan bilgi paylaşım anlaşması nedeniyle kasabada toplanan verilerin 12 ay içinde kolluk kuvvetlerince 7 milyon kez arandığını tespit etti.
San Jose, California'nın Flock kameralarını kullanmasına karşı dava açan EFF, bu bilgi paylaşım anlaşmalarının makul arama ve el koymaya karşı dördüncü değişikliğin korumasını ihlal ettiğini savunuyor.
Hussain, "Bu aramalar sayesinde polis insanların nerede yaşadığını ve çalıştığını, çocuklarını okula nerede bıraktığını, kiminle ilişki kurduğunu, nerede ibadet ettiğini, üreme sağlığı hizmeti ya da göçmenlik danışmanlığı aradığını tespit edebiliyor" dedi. "Burada bahsettiğimiz, insanların nereye gittiğini belirlemek ve hareketlerini takip etmek için tasarlanmış kitlesel bir gözetim teknolojisi."
Kolluk kuvvetlerinin aşırılığına karşı pek çok hareket gibi Flock'a karşı tepki de özellikle vahim kötüye kullanımlara dair hikâyelerle başladı. Kolluk görevlilerinin Flock'u eski eşleri ve romantik partnerleri takip etmek için kullandığına dair birkaç rapor var. Bu ve diğer endişelere yanıt olarak Flock yakın zamanda yeni önlemler getirdi; tüm aramalar için daha önce isteğe bağlı olan vaka kodlarının kullanılması zorunlu hale getirildi. Flock ayrıca "anormal" sorguları işaretleyen Audit Assistance özelliğini de zorunlu kılıyor.
Flock CEO'su Garrett Langley yakın zamanda The Verge'e, "Bu kötüye kullanımı engellemenin çok açık bir yolu" dedi. "Ve ben, 'Tamam. Biliyorsun, bu doğru ve biz bunu yanlış yaptık. Bunu zorunlu hale getirmeliyiz' dedim."
Flock ayrıca standart veri saklama süresini 30 günden 7 güne indirdi, ancak bireysel bölgelere bu süreleri uzatma imkânı tanıyacak. Flock'u kullanan kurumlar ayrıca hangi tür bilgileri diğer kurumlarla paylaşacaklarını sınırlayabilecek. Örneğin bir kent ya da polis departmanı, Flock verisine diğer bölgelerin erişimine izin verebilir; ancak bu erişim cinayet aramalarıyla sınırlı tutulup göçmenlik uygulamalarıyla ilgili sorgular için engellenebilir.
Ama gizlilik savunucuları Flock'un reformlarının yeterli olmadığını söylüyor. EFF ile birlikte San Jose'ye dava açan American Civil Liberties Union, değişikliklerin "ürünlerinin yarattığı önemli zararlar yerine algılanan bir halkla ilişkiler sorununu ele almaya daha fazla odaklandığını" söyledi.
Bir Flock aramasının yanlış ya da hatalı şekilde etiketlenmesini neyin engelleyeceği belirsiz. Örneğin Teksas'ta bir ilçede şerif memurlarının Flock'u eyaletin kürtaj yasağını ihlal ettiği şüphesiyle bir kadını takip etmek için kullanmasının ardından şerif sorguları kayıp bir kişi araması olarak tanımladı.
Flock, Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza'nın kameralarına erişimi olmadığını defalarca vurguladı. Ancak federal 287(g) anlaşmaları kapsamında memurlarını federal yetkililerle görevlendiren yerel kurumlar Flock'u göçmenlik uygulaması için kullanabiliyor ve birçoğu bunu yapıyor. 404 Media'nın elde ettiği kamu kayıtları, Florida'nın Fish and Wildlife Conservation Commission'ın Flock'u ICE tutuklamaları yapmak için kullandığını ortaya çıkardı. Ajansın eleştirmenlerini de gözetleyip takip etmek için Flock'u kullandığı bildiriliyor. Florida Ulaştırma Departmanı eyalet karayollarından Flock kameralarını yasakladı, ancak kolluk kuvvetleri hâlâ şehir ve ilçe düzeyindeki Flock kameralarına ya da özel mülkiyette kurulanlara erişebiliyor. Alışveriş merkezleri, Home Depot ve Lowe's gibi perakende devleri ve site yönetimleri mülklerinde Flock kamerası kurduklarını bildirdi. Aktivistler, güzellik perakendecisi Ulta'nın Flock sözleşmelerini sonlandırması çağrısında bulunuyor; gerekçe olarak görevlilerin gözetim ağını kadınları takip etmek için kullandığına dair çok sayıda raporu gösteriyor.
Gizlilik aktivistleri, Flock sözleşmelerinin sona erdirilmesinin kitlesel gözetimi durdurmaya yetmeyeceğini belirtiyor. Flock ile ilişkilerini sonlandıran kentlerden bazıları, California'daki South Pasadena ve Colorado'daki Durango gibi şimdi alternatifler değerlendiriyor. Flock'a karşı tepki, Taser ve vücut kameraları da üreten Axon şirketini zenginleştirdi. Hussain, Axon'un sisteminin Flock'un sisteminden daha entegre olduğunu belirtiyor.
"Axon'un otomatik plaka okuyucularının üzerine eklediği başka teknolojileri de var. Vücut kameralarından gelenler de dahil olmak üzere bir dizi başka veri akışı var, böylece oldukça kapsamlı bir gözetim sistemi kurabiliyorsunuz" dedi. "Bu kitlesel gözetim teknolojisinden başka bir satıcıya geçerek kurtulamayacaksınız. Bu sorunun tek çözümü bu teknolojiye güvenmemek."
