Dijital haklar birimi Citizen Lab’te çalışan güvenlik araştırmacıları, hükümet casus yazılımı üreticilerinin küresel reklam ağlarını kötüye kullanarak cihazları hedef aldığını ve kötü amaçlı çevrimiçi reklamlar servis ederek hacklediğini söylüyor.
Toronto Üniversitesi laboratuvarı tarafından perşembe günü yayımlanan yeni raporda, İsrail merkezli Discover-Tech adlı şirketin reklam platformunu casus yazılım üreticilerinin dünyanın hemen her yerinde belirli kişiler ya da cihazları, verilerini görünmez şekilde çalabilen casus yazılımlarla hedeflemesine olanak tanıdığı belirtildi.
Araştırmacılar, Discover-Tech’in kendisini meşru bir reklam firması olarak gösterdiğini ancak aslında “reklam satıcıları ile paralı casus yazılım ekosistemi arasında bir köprü” görevi gördüğünü ifade etti.
Citizen Lab, sıfır tık casus yazılımı üreten en az iki şirketin, Candiru ve Bindecy’nin, Discover-Tech’in platformunu insanları hedeflemek için kullandığını söyledi. Her iki üretici de kurbanın bir mesaj açmasına ya da bir bağlantıya tıklamasına gerek kalmadan cihazlara bulaşabilen gözetim ürünleri sunuyor.
Araştırmacılar, bir saldırının medya kuruluşu Al Jazeera’daki en az 45 Windows bilgisayarını etkilediğini tespit etti. Cihazların 2024 ve 2025’te kötü amaçlı kod yüklü çevrimiçi reklamlara maruz kaldıktan sonra Candiru’nun casus yazılımı ile hacklendiği anlaşılıyor.
Citizen Lab, saldırıların arkasında hangi hükümetlerin olduğu konusunda net olmadığını ancak bu durumun çevrimiçi reklamlar aracılığıyla teslim edilen sıfır tık devlet destekli casus yazılım saldırılarının ilk teyidi olduğunu ve dünyanın dört bir yanındaki çok sayıda cihazı hedeflenme ve hacklenme riskiyle karşı karşıya bıraktığını söyledi.
Citizen Lab kıdemli araştırmacısı Bill Marczak, raporun yayımlanması öncesinde şunları söyledi: “Çevrimiçi reklamların hedefleri hassas bir şekilde tanımlayıp otomatik olarak hacklemek için kullanılabileceği yönünde çokça konuşuldu, ancak şimdi bu sürecin fiilen işleyişini gösteren somut teknik kanıtlara ilk kez sahibiz.”
Hackerlar uzun süredir reklam ağlarına erişimi kötüye kullanmanın yollarını arıyor; zira bu ağlar dünyanın hemen her yerindeki internete bağlı cihaza ulaşabiliyor. Reklam ağları reklamverenlerin belirli türdeki kişiler, cihazlar ve kuruluşlara özel reklamlar göstermesine yardımcı olmak için tasarlanmış olsa da aynı mekanizma belirli birey ya da cihazlara kötü amaçlı kod göndermek için de kullanılabilir.
Bu tür sözde “malvertising” saldırıları yeni değil. Ancak çevrimiçi reklamların güçlü devlet casus yazılımının cihazlara sessizce sızmasına izin vermesi kayda değer bir tırmanış.
Güvenlik ve gizlilik uzmanları yıllardır masaüstü ve mobil ekranlarda, uygulamalardaki reklamların görüntülenmesini engellemek için reklam engelleyici kurulmasını teşvik ediyor. Ancak çevrimiçi reklamcılığın yaygınlığı, sektörün etkisinden tamamen kaçmayı zorlaştırıyor.
Araştırmacılar, şirketin Controlium adını verdiği Discover-Tech platformunun giriş sayfalarında bazı kaynak kodlarını açıkta bıraktığını ve bu sayede araştırmacıların oturum açmaya gerek kalmadan web tabanlı kontrol paneli gösterge tablosunu yeniden oluşturabildiğini söyledi. Araştırmacılar, web gösterge tablosunun “kötü amaçlı içeriğin reklamların yanında bireysel hedef kullanıcılara itilmesine” özel olarak tasarlanmış göründüğünü belirtiyor.
Citizen Lab ayrıca Discover-Tech sitesinde, araştırmacıların şifreye ihtiyaç duymadan Controlium gösterge tablosu için kullanıcı giriş kayıtlarını toplu olarak indirebildiği herkese açık bir bölüm bulunduğunu tespit etti. Bazı giriş bilgileri casus yazılım üreticisi Candiru’nun en az iki çalışanına aitken, bir kısmı da Bindecy’den geliyordu.
Araştırmacılar, Discover-Tech’in web sitesinde açıkta bırakılmış milyarlarca reklam teklif kaydı da buldu. Bu kayıtlar, şirketin reklamlarının mart-haziran 2026 arasında on binlerce mobil uygulama ve web sitesinde gösterildiğini ortaya koydu.
Teklif kayıtları, reklamların ordular, hükümetler, kritik altyapı ve ulusal siber ajanslar tarafından kullanılan cihazlarda gösterildiğini gösteriyor. Ancak gösterilen reklamların bir uzlaşma ya da enfeksiyona yol açıp açmadığı belirsiz.
Citizen Lab ile birlikte soruşturmayı yürüten reklam kalitesi platformu Confiant’taki güvenlik araştırmacıları, potansiyel olarak kötü amaçlı reklamların Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi ağlarındaki cihazlarda da benzer şekilde gösterildiğine dair kanıt bulduklarını söyledi.
Citizen Lab’in Marczak’ı, Discover-Tech’in “kesinlikle buzdağının sadece görünen kısmı” olduğunu söyledi ve insanları savunma önlemi almaya çağırdı.
Marczak şunları kaydetti: “Kim olduğunuz ya da ne yaptığınız nedeniyle hedef olma ihtimaliniz varsa cihazlarınızda reklam takibini devre dışı bırakma ya da reklamları tamamen engelleme zamanı geldi.”
Al Jazeera, hack olaylarıyla ilgili yorum talebine yanıt vermedi. Discover-Tech de yanıt vermezken, Candiru’nun üreticisi Integrity Labs’a ulaşılamadı.
