Perşembe günü Demokratlar, Trump yönetiminin Nvidia'nın Çin'e yönelik çip satışlarını nasıl ele aldığı konusunda bir soruşturma başlattı. Aynı gün şirket, kurucusu Jensen Huang'ı görevden aldı. Huang ayrıca farklı bir grup olan Cumhuriyetçi liderliğindeki Kongre komitelerine ifade vermeyi kabul etti.
Huang, bir Çin casusu olmakla suçlanan bir kadınla ilişkisi haberleri arasında zina ilişkisi itirafında bulunmasının ardından kurduğu şirketten uzaklaştırıldı. Nvidia çalışanlarıyla daha fazla ilişkisi olduğu iddiasıyla gündeme geldi.
İddiaya göre Çin casusu olan Alice Huang, Nvidia müşterisi Singapur merkezli Megaspeed'in yöneticisiydi. ABD yetkilileri şirketin gelişmiş Nvidia çiplerini Çin'e yönlendirmeye yardım ettiğinden şüpheleniyor. Demokrat soruşturma, Temsilciler Meclisi Yollar ve Araçlar Komitesi'ndeki en kıdemli Demokrat Richard Neal ve Senato Maliye Komitesi'ndeki en kıdemli Demokrat Ron Wyden tarafından yürütülüyor. Azınlık partisi olarak soru sorabiliyorlar ancak yanıtları zorunlu kılamıyorlar.
İkili, Ticaret Bakanı Howard Lutnick'e gönderdikleri sert mektupla, şüpheli buldukları ve yasa dışı olduğunu öne sürdükleri düzenleme hakkında kayıtların korunmasını istedi.
Mektupta "Şema şöyle işledi" deniliyor. Başkan Trump, Tayvan'da üretilen Nvidia'nın H200 çiplerinin Çin'e satılmasına, önce ABD'ye gönderilmesi koşuluyla onay verdi. Çipler ABD'ye ulaştığında Trump, mektuba göre "Nvidia'nın Çin'e satışlarından pay almak için görünüşte anayasaya aykırı bir ihracat vergisi sistemi üzerinden kesinti yapar gibi" bir tarife ekledi. Ardından Lutnick yönetimindeki Ticaret Bakanlığı ihracat lisansı verdi.
Nitekim Trump ile Nvidia arasındaki gelir paylaşımı anlaşması kamuoyuna açıktı. AP'nin o dönem aktardığına göre Ağustos 2025'te Nvidia ve AMD, ihracat lisansı güvencesi karşılığında Çin'e yönelik çip satışlarından elde edilen gelirin yüzde 15'ini ABD hükümetiyle paylaşmayı kabul etti.
Mektup, Lutnick'in ABD istihbaratının Alice Huang hakkındaki şüpheleri ve Jensen Huang'ın onunla ilişkisi konusunda bilgilendirildiği bildirilmesine rağmen Megaspeed'in çip almasına izin vermeye devam etmesini sorguluyor. Bakanlığın, "listelenen adreslerinde fiziksel varlıkları olmayan" diğer Asya şirketlerine de Nvidia çipi alımını onayladığı öne sürülüyor. Soruşturma böylece sadece Nvidia ve Huang'ı değil yönetimi hedef alıyor.
Mektup ayrıca Nvidia'nın Trump'ın projelerine yaptığı bağışların etkisini de soruyor. İhracat anlaşmasının, Trump'ın Huang'ın "iddia edilen bir casusla yatması" nedeniyle "tehlikeli konumda" olduğunu öğrenmesinin ardından ve Nvidia'nın Trump'ın projelerine, balo salonunu da içeren 26 milyon dolar bağış yapmasının ardından onaylandığı belirtiliyor. Trump'ın ilişki bilgisini Nvidia'dan bağış almak için kullanıp kullanmadığı sorusu gündeme getiriliyor.
İlginç bir şekilde, Pazar günü yayınlanan "60 Minutes" programında Başkan Trump, isimsiz bir yapay zekâ yöneticisini hapisle tehdit ettiklerini ve bunun ardından yöneticinin "tamamen değiştiğini" anlattı.
Nvidia'nın Çin satışları ve Trump'la ilişkilerine yönelik bu Kongre soruşturması, iddia edilen casus ilişki haberlerinin çıkmasından bu yana açılan ikinci soruşturma oldu. Cumhuriyetçi liderliğindeki grup, Çin Komünist Partisi üzerine kurulu Temsilciler Meclisi Seçilmiş Komitesi, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi ve Temsilciler Meclisi İstihbarat Komitesi liderlerinden oluşuyor. Grup, Huang'ın kapalı oturumda ifade vermesini talep etmiş ve gönüllü gelmemesi halinde hakkında zorunlu çağrı çıkarılacağı tehdidinde bulunmuştu. Perşembe günü istifasının ardından Huang, çağrıyı kabul etti.
