Küresel elektrikli araç (EV) satışları, 2026'ya zorlu bir başlangıç yapmasının ardından ikinci çeyrekte güçlü bir toparlanma gösterdi. Satışlar, yılın ilk üç ayına kıyasla yüzde 35 artarken, 50 ülke çeyreklik satış rekoru kırdı.
Elektrikli araçlar, yılın ilk yarısında genel otomobil pazarından çok daha iyi bir performans sergiledi. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) yeni analizine göre, ekonomik baskılar, yüksek yakıt fiyatları ve politika değişiklikleri Çin ile ABD'de talebi düşürürken, 2026'nın ilk yarısında küresel otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 5 geriledi.
İlk çeyrekte EV satışları büyük ölçüde bu iki dev pazardaki zayıflık nedeniyle düşüş yaşadı. Ancak diğer bölgelerde tüketiciler elektrikli araçlara yönelmeye devam etti.
EV büyümesi hızla yayılıyor
2026'nın ilk yarısında 90'dan fazla ülke, yıllık bazda EV satışlarında büyüme kaydetti. Avustralya, Brezilya, Hindistan, Güney Kore ve Vietnam öne çıkan ülkeler arasında yer alırken, Mart-Haziran dönemi satışları 2025'in aynı dönemine göre yaklaşık iki katına çıktı.
Açıklamak gerekirse, IEA'nın 'elektrikli araç' kategorisi hem tam elektrikli araçları (BEV) hem de fişten şarj edilebilir hibrit araçları (PHEV) kapsıyor.
Çin ve ABD dışındaki güçlü büyüme, Avrupa, Latin Amerika ve Güneydoğu Asya'daki devam eden politika desteğiyle birleşince, IEA 2026 yılına ilişkin tahminlerini yukarı yönlü revize etti. Ajans, bu yıl dünya genelinde satılan tüm otomobillerin yüzde 29'unun elektrikli olmasını bekliyor. Bu oran, Mayıs ayında yayımlanan Küresel EV Görünümü 2026 raporundaki tahminden bir puan daha yüksek.
Ancak IEA, Çin'de bu yıl EV satışlarının bu on yılda ilk kez geçen yıla göre sabit kalacağını öngörüyor. Bunun nedeni, Çin'in genel otomobil pazarındaki zayıflama. Yine de Çin'de bu yıl satılan yeni otomobillerin yüzde 60'ından fazlasının EV olması bekleniyor ki bu da tüm zamanların en yüksek seviyesi anlamına geliyor.
ABD ise kendi politikalarıyla oluşturduğu bir sorunla karşı karşıya. Trump yönetimi, Eylül 2025'te federal EV vergi kredilerini sonlandırdı ve yakıt ekonomisi kurallarını gevşetti. Bu durum, otomobil üreticileri ve alıcılar için elektriğe geçişteki iki büyük teşviği ortadan kaldırdı. Sonuç olarak, ABD'de EV talebi keskin bir şekilde düştü.
Çin'de 1 milyondan fazla EV alıcı bekliyor
Çin'deki fabrikalar ise üretim hızını kesmiş değil. 2026'nın ilk altı ayında ülke, neredeyse 2025'in tamamında ihraç ettiği kadar EV ihraç etti.
IEA tahminlerine göre, bu EV'lerin yalnızca üçte ikisi satılabildi. Daha önceki aylardan satılamayan ihracatlar da eklendiğinde, dünya genelinde satışa hazır 1 milyondan fazla Çin malı elektrikli araç bulunuyor.
Bu fazla stok, özellikle uygun fiyatlı Çin modellerinin zaten pazar kazandığı gelişmekte olan ülkelerde küresel satışları daha da yukarı çekebilir. Aynı zamanda, fiyat konusunda Çinli markalarla rekabet etmekte zorlanan köklü otomobil üreticileri üzerindeki baskıyı da artıracak.
Önümüzdeki on yılda küresel otomobil talebinin yaklaşık yüzde 60'ının Çin ve diğer gelişmekte olan ekonomilerden gelmesi bekleniyor. Başka bir deyişle, bu pazarları kazanan otomobil üreticilerinin küresel otomotiv endüstrisine liderlik etmesi muhtemel.
Fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanma EV'leri güçlendiriyor
Ortadoğu'daki savaş ve bunun yol açtığı enerji krizi, yakıt maliyetleri ve arz güvenliği konularını yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
Kara araçları dünyadaki petrolün neredeyse yarısını tüketiyor. Bu durum, sürücüleri ve ulusal ekonomileri fiyat artışlarına ve arz kesintilerine karşı son derece kırılgan hale getiriyor. Bu, özellikle petrol ithalatında Ortadoğu'ya büyük ölçüde bağımlı olan ülkeler için geçerli.
IEA'ya göre, hükümetlerin ve otomotiv sektörünün krize vereceği yanıtlar EV satışlarına ek bir ivme kazandırabilir. Bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceği büyük ölçüde politika tercihlerine bağlı. Ülkeler, sürücülerin dalgalı petrol fiyatlarından uzaklaşmasına yardımcı olabilir ya da ABD'nin yolunu izleyerek küresel EV pazarı hızlanırken desteği çekebilir.
