Uber, Londra'da ticari bir robotaksi hizmeti başlatarak Waymo'yu geride bıraktı ve şehrin bu alandaki ilk uygulamasına imza attı. İngiltere merkezli bir girişim olan Wayve tarafından geliştirilen otonom sürüş teknolojisini kullanan araçlarda, başlangıçta direksiyonun başında güvenlik sürücüleri bulunacak.
Bu lansman, Uber için önemli bir dönüm noktası niteliği taşıyor; zira şirket, Wayve ile birlikte İngiltere'de hizmete girmek için yıllardır planlar yapıyordu. Waymo'nun önüne geçen Uber, bu sayede binlerce Londralı için robotaksi deneyiminin standartlarını belirleme fırsatı yakaladı. Aynı zamanda bu hamle, dünyadaki robotaksilerin çoğunun bulunduğu ABD ve Çin'in yanı sıra Orta Doğu'daki sınırlı örneklerin ötesinde, sürücüsüz araç çağırma hizmetlerine yönelik bir talep olup olmadığını gösteren erken bir test niteliğinde. Londra'daki Uber kullanıcıları, uygulamadaki ayarlar bölümünden bu yeni otonom araçları denemek istediklerini belirtebilecek. Şirketlerin verdiği bilgiye göre, 140.000'den fazla Londralı şimdiden uygulamadaki tercihler bölümü üzerinden bu seçeneği işaretledi.
UberX, Uber Comfort veya Uber Electric üzerinden araç çağırırken yolcular, Wayve tarafından geliştirilen otonom bir araçla eşleştirilebilir; ancak bu kesin bir garanti sunmuyor. Eşleşme gerçekleşirse yolculardan herhangi bir ek ücret talep edilmeyecek ve araç gelmeden önce yolculuğu kabul etme veya standart, sürücülü bir araçla değiştirme seçeneği sunulacak. Otonom araç kapıya ulaştığında ise yolcular, kapı kilitlerini akıllı telefon uygulamasından açarak yolculuğu başlatabilecek. Araçların içindeki ekranlar, aracın planlanan rotasını gösteriyor ve 64 farklı dili destekliyor.
Wayve, hizmete küçük bir araç sayısıyla başlayacağını ve filoyu zaman içinde yolcu talebi, hazırlık seviyesi ve düzenlemeler doğrultusunda düşünceli bir şekilde büyüteceğini belirtti. Şirket, filosunda öncelikle çevresel sensörler ve Wayve yazılımıyla donatılmış Ford Mustang Mach-E modellerini kullanacak. Ayrıca Uber ile Wayve, Wayve destekli araçları küresel çapta 12 farklı pazarda daha Uber ağında buluşturmak üzere bir anlaşma yaptı. Bu kapsamda, NVIDIA DRIVE Hyperion donanımı üzerinde Wayve yapay zekasını çalıştıran Nissan Leaf modelleri de bu yılın sonlarında Tokyo'dan başlayarak Uber'e katılacak.
Güvenlik sürücüleri ön koltukta sürüşü izleyecek, ancak Uber'in belirttiğine göre direksiyon müdahalesinde bulunmayacaklar ve kademeli olarak tamamen sürücüsüz araçların lehine sistemden çıkarılacaklar. Bu güvenlik sürücüleri, şehrin ulaşım otoritesi olan Transport for London tarafından lisanslandırıldı. Bu arada İngiltere hükümeti, güvenlik sürücüleri olmadan ticari otonom yolcu hizmetlerine izin hazırlıkları yapıyor. Hükümet mayıs ayında pilot programı için başvuruları açtı, ancak operatörlerin güvenlik, siber güvenlik ve yerel onay gerekliliklerini karşılaması gerekiyor. Tamamen sürücüsüz ticari hizmetler daha zorlu bir onay sürecinden geçerken, İngiltere'nin daha geniş kapsamlı Otomatik Araçlar Yasası'nın 2027'nin ikinci yarısına kadar tam olarak yürürlüğe girmesi beklenmiyor.
Uber, robotaksilerin çalışması için programlandığı sanal sınır anlamına gelen bir coğrafi çit (jeofence) olmayacağını belirtiyor. Ancak araçlar, başkentteki havalimanları hariç olmak üzere şehrin her yerine seyahat edebilecek. Wayve'ın AV2.0 sistemi, geleneksel otonom araç sistemlerinin kısıtlamalarının ötesine geçmek üzere tasarlandı. Şirket, AV2.0 sistemini şu şekilde tanımlıyor: “Geleneksel AV1.0 yaklaşımı, elle mühendisliği yapılmış yazılım yığınlarına, yüksek çözünürlüklü haritalara ve kural tabanlı bir yaklaşıma dayanır; bu durum ölçeklenebilirliği ve yeni ortamlara veya karmaşık senaryolara hızla uyum sağlama yeteneğini sınırlar. Wayve'ın AV2.0'ı ise farklı bir yol izliyor: Dünyayı anlamak, riskleri önceden görmek ve yeni ortamlara uyum sağlamak üzere eğitilmiş tek bir öğrenen yapay zeka sürücüsü kullanıyor.”
2017 yılında Cambridge Üniversitesi'nden iki makine öğrenimi doktora öğrencisi tarafından kurulan Wayve, teknolojisini 2018'den beri başkentin yollarında eğitiyor. Otonom sürüş sisteminin tıpkı insan sürücüler gibi yeni yollara, hava koşullarına veya sürüş senaryolarına uyum sağlayarak yol sırasında öğrenme yapabildiğini belirtiyor. Araçlar, algılama sistemlerinin bir parçası olarak kameralar ve radar kullanıyor; ancak dikkat çekici bir şekilde, Waymo ve diğer birçok robotaksi operatörünün güvendiği lazer sensör olan lidarı kullanmıyor. Bu durum, robotaksilerinde lidar kullanmayan Tesla ile Wayve'ı aynı kampda buluşturuyor.
Yine de Wayve, bir otomobil üreticisinin araçları için kullandığı herhangi bir sensör ve çip üzerinde çalışabilen bir yazılım yığını sayesinde sisteminin donanımdan bağımsız olduğunu iddia ediyor. Otomobil üreticileri tercih ederse lidar gibi ek sensörler teorik olarak entegre edilebilse de, Wayve'ın AV2.0'ı yüksek çözünürlüklü haritalara veya pahalı sensörlere ihtiyaç duymadan otonom olarak çalışacak şekilde inşa edildi. Wayve, Uber'in yanı sıra eller serbest sürüş teknolojisi konusunda Stellantis ile de çalışıyor. TechCrunch'ın haberine göre girişim, bu yılın başlarında Uber, Nvidia, Stellantis, Nissan ve Mercedes-Benz'den 1,2 milyar dolar yatırım topladı.
Waymo ise Londra'daki robotaksi hizmetini yıl sonundan önce başlatacağını duyurmuştu. Öte yandan Lyft, Çinli Baidu ile işbirliği yaparak şehirdeki kendi robotaksi hizmetini başlatıyor ve ilk olarak Brent mahallesinde hizmet verecek. Uber, insan sürücülerden ve robotaksilerden oluşan hibrit bir ağ için lobi faaliyetleri yürütüyor; bu durum, Waymo'nun sürücüsüz ve sadece yolcuların olduğu sistem vizyonuyla çatışıyor. Waymo ve Uber, Austin ve Atlanta da dahil olmak üzere birkaç şehirde hala birlikte çalışıyor, ancak iki şirket giderek artan bir şekilde tartışmanın zıt kutuplarında yer alıyor ve bu durum yakın bir ayrılık söylentilerine yol açıyor. Bu arada Uber, Zoox, Avride, Nuro, Motional, Waabi ve elbette Wayve dahil olmak üzere çeşitli otonom araç ortaklarıyla işbirliği yapma konusunda büyük bir çaba sarf ediyor. Şirket, zaman içinde robotaksi işini büyütmek için 10 milyar doların üzerinde harcama yapmayı planladığını açıkladı. Londralılar şimdilik, Wayve'ın yapay zekasının başkentin bisikletlileri, yayaları, döner kavşakları ve dar sokak labirentleri arasında nasıl yol aldığını izlerken, olası bir aksaklık durumunda direksiyonda lisanslı bir insanın hazır bulunmasının güvencesine sahip.
