ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA) Başkanı Jonathan Morrison, Çarşamba günü otonom araç (AV) geliştiricilerine bir direktif yayımladı. Direktifte, bu araçların acil durum ekiplerine veya kolluk kuvvetlerine müdahale etmesinin kabul edilemez olduğu belirtildi.
Morrison, NHTSA'nın yayımladığı mektupta, ajansın “sürücüsüz AV'lerin kolluk kuvvetleri ve diğer acil durum ekiplerine müdahale ettiğine dair net bir örüntü tespit ettiğini” ifade etti. Mektupta, bu araçların aktif acil durum bölgelerine girdiği, ambulans ve itfaiye araçlarının yolunu kestiği ya da yanıp sönen ışıklar, işaret fişekleri, duman, yangın ve trafik konileri gibi temel güvenlik koşullarını tanıyamadığı veya bunlara tepki veremediği örnekler sıralandı.
Mart ayında Austin, Teksas'ta bir barda yaşanan ölümcül silahlı saldırının ardından bir Waymo aracı olay yerine giden ambulansın yolunu kesti. Bir polis memuru aracı manuel olarak yoldan çıkarmayı başarsa da bu durum birkaç dakikalık gecikmeye yol açtı. TechCrunch'ın daha önce yaptığı bir araştırma, ABD'nin en büyük robotaksi filosunu işleten Waymo'nun acil durum ekipleriyle defalarca sorun yaşadığını ortaya koymuştu. TechCrunch'ın bu yılın Mart ayına kadar tespit ettiği en az altı olayda, acil durum ekipleri Waymo araçlarının kontrolünü ele alarak onları trafikten çıkarmak zorunda kaldı. Haziran ayında ise bir polis memurunun, bir apartmandaki doğal gaz patlamasına giden acil durum ekiplerinin yolunu açmak için bir Waymo aracını yoldan kaldırdığı kaydedildi.
Wired dergisine göre, acil durum ekiplerinin liderleri Mart ayında düzenleyicilerle yaptıkları bir toplantıda otonom araçların sokaklardaki davranışlarından duydukları hayal kırıklığını dile getirdi. San Francisco İtfaiye Dairesi şefi Patrick Rabbitt, Waymo araçlarının son zamanlarda donarak itfaiye istasyonlarını ve kamyonlarını bloke ettiğini söyledi. Austin'deki yetkililer de Rabbitt'in söylediklerini yineledi; Waymo araçlarının şehirde “donup kaldığını” ve acil durum ekiplerinin el işaretlerini tanıyamadığını belirtti. Yetkililer, bu araçlarla uğraşmanın değerli zaman kaybına yol açtığını ve acil durumlara zamanında müdahaleyi engellediğini ifade etti.
Ajans, AV geliştiricilerinden bu soruna yönelik “çözümlerini” ay sonuna kadar sunmalarını talep etti. Morrison'ın mektubunda, “Açık olmak gerekirse, bu tür durumları tespit edememek ve uygun şekilde tepki verememek işlevsel bir yetersizliktir. Acil durum sahneleri nadir veya aşırı 'uç senaryolar' değildir. Bu nedenle NHTSA bugün AV geliştiricilerine ve operatörlerine bir eylem çağrısı yaparak kaynaklarını derhal bu sorunu çözmeye odaklamalarını istiyor.” ifadelerine yer verildi.
Morrison mektubunda ayrıca, “Kolluk kuvvetleri, itfaiyeciler veya sağlık ekipleri bir çağrıya yanıt verirken her saniye önemlidir çünkü hayatlar söz konusudur. Bu nedenle bu operasyonları engelleyen insan sürücüler para cezasına ve hatta hapis cezasına çarptırılmaktadır. Yanlarında giden teknoloji onların çabalarını desteklemeli ve yoldan çekilmeli, hayat kurtarma misyonlarını aksatmamalı veya karşılaştıkları tehlikeleri artırmamalıdır.” dedi.
NHTSA, Temmuz ayı sonuna kadar otonom araç üreticileriyle toplantılar düzenleyerek çözüm önerilerini dinlemeyi planlıyor. Ajans mektubunda herhangi bir şirketi açıkça hedef almıyor; ancak ayrıntılar, direktifin özellikle Waymo gibi robotaksi operatörlerine yönelik olduğunu gösteriyor. Ajansın AV geliştiricilerine gönderdiği mektupta, talebin dikkate alınmaması halinde ne gibi yaptırımlar uygulanacağı belirtilmiyor. Ayrıca kabul edilebilir çözümlerin neler olacağı da açıklanmıyor. Ancak ajans, tıpkı kolluk kuvvetlerini engelleyen insan sürücüler gibi şirketleri de sorumlu tutacağını ima ediyor.
Ajans ayrıca mektuba eşlik eden basın açıklamasında, araç tasarımı ve ekipman gereksinimlerini düzenleyen Federal Motorlu Araç Güvenlik Standartları (FMVSS) gerekliliklerini güncelleme konusunda ilerleme kaydettiğini belirtti. Bu önerilen değişiklikler, direksiyon simidi, pedal veya insan sürücülü araçlarda bulunan diğer özellikler olmadan araç geliştiren Tesla ve Zoox gibi otonom araç şirketlerine yardımcı olabilir. Ajans halihazırda silecek, güneşlik, buğu çözücü sistemler ve lastik etiketlerine olan ihtiyacı ortadan kaldıracak kurallar önermişti. NHTSA geçen hafta önerilerini özetleyen yeni bir 2026 Düzenleme Planı ve Birleşik Gündem yayımladı.
