Elektrikli uçak üreticisi Archer Aviation, ticari sırların çalınmasıyla ilgili davayı sonuçlandırdıktan tam üç yıl sonra eski rakibi Wisk Aero'yu satın aldı.
Pazartesi günü yayınlanan resmi bir kayda göre, Boeing anlaşma kapsamında Wisk Aero ile birlikte iki yan kuruluşunu daha Archer'a devredecek. Karşılığında ise Boeing, Archer'dan hisse senedi alacak. Devredilen diğer iki yan kuruluş, dijital hava sahası ve hava trafik yönetimi yazılımları üreten SkyGrid ile insansız hava aracı üreticisi Insitu.
Resmi kayıtlara ve konuya hakim bir kaynağa göre, Boeing işlem tamamlanmadan hemen önce Archer'ın dolaşımdaki hisselerinin yüzde 19,75'ine denk gelen yeni ihraç edilmiş Archer hisseleri alacak. Bu durum, anlaşma sonrasında Boeing'in Archer'da yaklaşık yüzde 16,5 oranında hissedar olacağı anlamına geliyor.
Bu satın alma işlemi, elektrikli dikey kalkış ve iniş yapabilen uçaklar (eVTOL) geliştiren iki şirket arasında bir dönem oldukça gerilen ilişkilerin geldiği son noktayı temsil ediyor.
Nisan 2021'de Wisk, Archer'ı gizli bilgileri ve fikri mülkiyet haklarını "yüz kızartıcı bir hırsızlıkla" çalmakla suçlayarak dava açtı. İki yıl süren hukuk mücadelesinin ardından şirketler sıra dışı bir uzlaşıya vardı. Bu uzlaşı, sadece Wisk'in davasını ve Archer'ın 1 milyar dolarlık tazminat talep ettiği karşı davasını sonlandırmakla kalmadı, aynı zamanda yepyeni bir işbirliğinin de kapısını araladı. Anlaşma şartları gereği Archer, Wisk'i otonom teknolojiler alanında münhasır tedarikçi olarak belirledi. Ayrıca Archer, Wisk'e hisse başına 0,01 dolar bedelle 13.176.636 adede kadar adi hisse senedi satın alma opsiyonu tanıdı.
Wisk Aero, ilk etapta Kittyhawk adıyla faaliyet gösteriyordu. Alphabet'in yenilikçi projeler merkezi X'in ortak kurucusu Sebastian Thrun'un yönettiği ve Google'ın kurucusu Larry Page'in desteklediği bu elektrikli havacılık girişimi, Eylül 2022'de kapanana kadar çeşitli uçak projeleri yürüttü. Bu projeler arasında Flyer adlı tek kişilik, tamamen elektrikli dikey kalkış ve iniş aracı ile her yerde otonom olarak inip kalkabilen, daha sessiz ve bir dönem gizli tutulan Heaviside elektrikli uçağı yer alıyordu.
Ancak Kittyhawk'ın Cora projesi farklı bir yolda devam etti. İki kişilik otonom uçan taksi Cora, 2019'un sonlarında Boeing ile kurulan ortak bir girişim bünyesine taşındı. Wisk adını alan bu ortak girişim, elektrikli ve otonom hava taksileri geliştirip ticarileştirmek üzere yola çıktı.
Boeing bu sürece milyonlarca dolar yatırım yaptı. 2022'nin başlarında Boeing, Wisk'e 450 milyon dolar daha ek yatırım yaptı. 2023 yılına gelindiğinde ise Wisk, Boeing'in tamamen sahip olduğu bir yan kuruluş haline geldi.
Diğer yandan 2018 yılında Kaliforniya'da kurulan Archer, elektrikli dikey kalkış ve iniş araçları (eVTOL) programını sadece bir hava taksi ağı kurmanın ötesine taşıdı. Şirket, birkaç yıl önce savunma sektörüne de adım attı ve Aralık 2024'te yeni Archer Defense programını finanse etmek için 430 milyon dolarlık bir fon turu tamamladı. 2025 yılında ise BlackRock ve Wellington gibi kurumsal yatırımcılardan 300 milyon dolar daha topladı. Archer ayrıca, kritik savunma uygulamalarında kullanılmak üzere hibrit gaz ve elektrikle çalışan bir VTOL uçağı geliştirmek için silah üreticisi Anduril ile münhasır bir anlaşma imzaladı.
2021 yılında özel amaçlı bir şirketle birleşerek borsaya açılan Archer, tamamen elektrikli Midnight uçağı üzerinde de ilerleme kaydetmeye devam ediyor. Şirket, Beyaz Saray'ın eVTOL Entegrasyon Pilot Programı kapsamında bu yıl içinde ticari operasyonlara başlamaya hazırlandığı için, bu ayın başlarında Salinas Belediye Havalimanı ile Monterey Bölgesel Havalimanı arasında pilotlu bir gidiş-dönüş uçuşu gerçekleştirdi.
