NASA'nın nükleer silahı yok ve istemiyor da. Ancak Artemis Programı kapsamında insanları Ay'a indirmek için kullanılan belirli bir ölçüte gelince NASA, bu sayıyı dışarıdan gelenlerin nükleer kodları kırmasını engellemeye çalışır gibi koruyor.
Bahsettiğim sayı, bir Starship tabanlı Ay iniş aracının alçak Dünya yörüngesinde yakıtlanarak Ay'a uçup orada inip Ay yörüngesine dönebilmesi için gereken Starship fırlatma sayısı.
Bu sayı yıllar içinde değişen bir hedef oldu. NASA'nın genel yanıtı tipik olarak, 'Kesin bilmiyoruz, o yüzden söylemeyeceğiz' şeklinde oldu. Örneğin 2023'te NASA'nın İnsanlı İniş Sistemi'nin o dönemki direktörü Lisa Watson-Morgan Ars'a, 'Genel bir fikrimiz var ama tam olarak söylemekten çekiniyorum' dedi.
Daha sonra sayı 'tek hanelerin yüksekleri ile çift hanelerin düşükleri' arasında olduğunu söyledi. Bu yaklaşık bir düzine fırlatma anlamına geliyor ki bu çok fazla. SpaceX'in bir 'depo' Starship fırlatması ve ardından sıvı oksijen ve metan yakıtını tamamen yüklemek için 11 'tanker' Starship fırlatması gerekecek. Diğer yetkililer 'yüksek onlu' rakamdan söz etti. Umut her zaman SpaceX'in Starship'in kaldırma kapasitesini dramatik şekilde iyileştirerek tanker uçuşu sayısını azaltmasıydı.
Ama şimdi bazı NASA yetkilileri bunun gerçekleşmeyebileceği ya da en azından NASA'nın Artemis kapsamında bu on yılda insanları Ay'a geri döndürmede SpaceX'in Starship roketinin anlamlı bir rol oynayabilmesi için yeterince hızlı gerçekleşmeyebileceği konusunda endişeli.
Yeni bir tahmin ortaya çıkıyor
Perşembe günü NASA Havacılık Güvenlik Danışma Paneli üç aylık toplantısını yaptı ve panel üyesi eski NASA astronotu Charlie Precourt Artemis Programı ile ilgili riskler ve insanları Ay'a indirme konularından söz etti.
"Artemis IV'e gelince, misyon başarısı olasılığını azaltan çok sayıda ilk kez yapılacak iş var" dedi Precourt. "İniş aracı için gereken çok sayıda yakıtlamayı göz önünde bulundurmamız gerekiyor. Son tahmin yaklaşık 22 uçuş" diye konuştu.
Precourt Starship adını vermedi ama yalnızca SpaceX aracından söz ediyor olabilirdi. NASA'nın insanlı görevler için diğer Ay iniş aracı Blue Origin'in Blue Moon'u, ilk görev tasarımında yörüngede yakıt ikmali kullanmayacak. Güvenlik paneli bu 22'lik yakıt ikmali tahminini neredeyse kesinlikle üç aylık toplantılarındaki görüşmelerde NASA yetkililerinden elde etmiş olmalı.
Precourt'un tahminini sosyal medya sitesi X'te paylaştıktan sonra SpaceX'in kurucusu Elon Musk NASA güvenlik paneli tahmininin doğru olmadığını yanıtladı. "Bu çok yüksek" dedi Musk. "Gerçek sayı daha çok 6 ila 8 olacak."
Engelleri azaltma çabası
NASA ve SpaceX'e karşı adil olmak gerekirse, yörüngede ne kadar kriyojenik metan ve sıvı oksijenin buharlaşacağı ve itici gücün bir gemiden diğerine aktarılma sürecinin ne kadar verimli olacağı konusunda hâlâ çok belirsizlik var. Ancak NASA Starship'in mevcut kaldırma kapasitesi performansını alabilir ve bir Ay inişini desteklemek için gereken yakıt kütlesini belirleyebilir. Şimdilik uzay ajansının Starship sorusuna yanıtı yaklaşık iki düzine Starship fırlatması gibi görünüyor.
SpaceX elbette Starship'in uçuş hızını artırmak için yoğun çalışıyor. Ama SpaceX 2027 sonuna kadar 'haftada iki kez' fırlatma başarısına ulaşsa bile bir Starship inişi için bir depo yakıtlamak yaklaşık üç ay sürecek.
Precourt sorunun NASA için zorlu bir problem olduğunu söyledi ve uzay ajansı başkanı Jared Isaacman ile ekibini iniş araçlarının geliştirilmesinde SpaceX ve Blue Origin'in başarılı olması için yollar bulmaya çalışmaları nedeniyle övdü. NASA hâlâ 2028'de insanlı Ay inişi hedefliyor.
"Takvimle ilgili olarak, yönetici ve liderlik ekibinin engellerin olduğu yerleri bulmak için kaynakları devreye sokarak takvimi hızlandırmaya yönelik odaklanmasını gerçekten takdir ediyorum" dedi.
