Bu çalışma grubunun amacı, NASA’nın Artemis yani Ay ve ötesi görevleriyle ilgili olarak ekstravehükülar aktivite yani EVA ön solunum testleri ve dekompresyon hastalığı olayları, uçuş sırasında görülen venöz tromboembolizm vakaları ile patent foramen ovale yani PFO etkilerini incelemek üzere uzmanlardan oluşan bir panel oluşturmaktı. Çalışma grubunun önerileri, Eylül 2024 tarihli Uzay Uçuş Ortamında ve Yer Testleri Sırasında Dekompresyon Hastalığı ile İlgili Patent Foramen Ovale Değerlendirmesi NASA/SP-20240010473, Nisan 2026 tarihli NASA Uzay Uçuşunda Venöz Tromboembolizm Riski Çalışma Grubu NASA/SP-20260005258/REV1 ve NASA-STD-3001 Cilt 2 İnsan Faktörleri, Konfor ve Çevresel Sağlık standardında DCS önleme standardının güncellenmiş hâli NASA-STD-3001 Vol 2 Rev F tarafından incelenen belgelerin çıktıları üzerine kuruldu ve özellikle PFO kapatma gibi risk azaltma müdahalelerine odaklandı.
Öneriler
Aşağıda çalışma grubunun önerilerinin özeti yer alıyor:
Yer tabanlı çalışmalarda, araştırmacılar artık denekleri sadece sol ventrikülde görülen gaz kabarcıkları yani LVGE varlığı nedeniyle araştırmadan çıkarmamalı. Protokoller denek güvenliğini nüfus temsil gücüyle dengelemeli ve denekler LVGE durumları ve buna bağlı riskler hakkında tam olarak bilgilendirilmeli.
Uzlaşılan görüş, PFO varlığının VTE oluşumu için önemli bir risk faktörü olmadığı yönünde. Ayrıca PFO’nun normoksik veya önerilen hipoksik uzay yaşam alanlarında sol iç juguler veya beyinde oluşan bir embolinin sol taraftan kaynaklanan bir embolinin komplikasyonları için de önemli bir risk oluşturmadığı belirtildi. VTE açısından astronot seçimi kriterlerinde PFO’lar konusunda değişiklik önerilmiyor.
Grup, kısmi yerçekimi ve yürüme içeren ön solunum protokollerinde kabarcık dereceleri ile irtifa kaynaklı DCS riski arasında kesin bir bağlantı olmadığı konusunda görüş birliğine vardı.
Panel, kabarcıkların en aza indirilmesinin arzu edilir olduğunu ancak kabarcık skorlarının DCS için öngörü değerinin özellikle Ay yüzey operasyonları için belirsiz kaldığını tespit etti.
“Küçük” PFO yani 1 veya 2. Derece önemli bir risk oluşturmuyor. “Büyük” PFO yani 3. Derece ve üzeri olan mürettebat üyelerinin taranması veya dışlanması ya da kapatılmasının venöz gaz embolisinin arter tarafına geçerek önemli bir görev sağlığı olayı yaratma riskini anlamlı şekilde azaltıp azaltmadığı konusunda farklı görüşler var. Grup, astronotlarda büyük PFO’lar için evrensel tarama veya dışlama önermedi ancak risk azaltmanın protokol tasarımı ve sürekli veri toplama yoluyla sağlanması gerektiğini vurguladı. Mürettebat değerlendirilirse durumları hakkında bilgilendirilmeli ve büyük PFO için kapatma seçeneği sunulmalı.
Panel, tüm mürettebat üyeleri için Ekstravehükülar Aktiviteler yani EVA’lar öncesinde ilaç kullanımı konusunda net klinik rehberliğe ihtiyaç olduğu sonucuna vardı. Özellikle dekompresyon hastalığı önleme ve ağrı kesme amacıyla aspirin kullanımı protokollerde ele alınmalı. Ayrıca EVA öncesi ve sonrası analjezik kullanımı için rehberliğe ihtiyaç var. Asetaminofen, ibuprofen, naproksen, selekoksib gibi ilaçlar DCS belirtilerini maskeleyebilme potansiyeline sahip.
