Hafta sonu, Başkan Donald Trump'ın yapay zeka konusundaki bazı eski ve mevcut danışmanları, ülkenin önde gelen AI şirketlerine yönelik sert eleştirilerde bulundu. Mart ayına kadar başkanın AI ve kripto 'çarı' olarak görev yapan David Sacks, Anthropic'in modellerini 'lobotomi yapılmış' ve 'woke' olarak nitelendirdi. Üst düzey bir Pentagon yetkilisi olan Emil Michael ise OpenAI'in yeni stratejik gelecekler başkanını 'en büyük köy aptalı' olarak tanımladı.
Bu tartışmaların fitilini ateşleyen şey, Çinli AI şirketi Moonshot'ın geçtiğimiz hafta piyasaya sürdüğü ücretsiz ve açık kaynak model Kimi oldu. Kimi, OpenAI ve Anthropic'in ücretsiz olmayan modelleriyle rekabet edebilecek bir zeka seviyesine ulaşmış görünüyor.
Kimi ve benzeri Çin modelleri, Trump için ciddi bir sorun teşkil ediyor. Bu modeller, başkanın çevresindeki üst düzey AI stratejistlerini de farklı kamplara bölüyor. Çin'den her yeni akıllı ve ücretsiz model piyasaya sürüldüğünde, ABD'li şirketlerin Anthropic veya OpenAI modellerine para ödeme isteği azalıyor. Bu AI şirketlerine olan ilginin ekonomik büyümenin büyük bir kısmını oluşturduğu düşünüldüğünde, Çin'in AI modelleri başkan için hem ekonomik hem de siyasi sorunlar yaratıyor. Carnegie Endowment'tan araştırmacı Anton Leicht, X'te yaptığı paylaşımda bunun 'daha fazla kötü ekonomik haber istemeyen bir yönetim için bir tehdit' olduğunu yazdı. Bu modellerin ABD hisse senetlerini zaten sarstığı belirtiliyor.
Peki Trump ne yapmalı? Öncelikle, tüm bunlar New York'un ülkedeki ilk eyalet düzeyinde veri merkezi yasağını getirmesinden sadece bir hafta sonra yaşanıyor. AI şirketlerine yönelik güvensizlik artıyor ve Amerikalıların azımsanmayacak bir kısmının, OpenAI veya Anthropic'in daha ucuz rakiplerle mücadele ederken hükümetin onların çıkarlarını koruma görevi olmadığını düşüneceği tahmin ediliyor.
Bu noktada, David Sacks ile kısmi bir görüş birliği oluşuyor. Sacks, 19 Temmuz'da, büyük AI şirketlerinin 'hükümetin açık kaynak rakiplerini ortadan kaldırmasını istediğini' eleştirdi. Ayrıca Çin AI modellerinin, kullanıcılara daha az kısıtlama getirdiği için popüler hale geldiğini savundu (yerleşik devlet sansürünü bir kenara bırakırsak).
Ancak Sacks artık işsiz. Trump'a resmi danışmanlık rolü kalmadı ve onun 'daha açık AI daha iyidir' görüşü, yönetimde büyük ölçüde hükümet müdahalesini savunan bir anlayışla yer değiştirdi. Bu görüşe göre, AI modelleri ulusal güvenliğe tehdit oluşturacak kadar güçlendiği için hükümet bunların nasıl kullanılacağını kontrol etmeli.
Bu pozisyon, Beyaz Saray'ın AI modellerinin piyasaya sürülmeden önce güvenliklerini denetlemeyi amaçlayan yeni inceleme sürecini besledi. Eski Trump AI danışmanı ve şimdi OpenAI'de çalışan Dean Ball, bu süreci hafta sonu 'sınır AI için fiili bir lisans rejimi' olarak eleştirdi. Ball, Trump'ın Çin'in açık kaynak sorununu biraz yumuşak güçle çözebileceğini, belki de ABD'li şirketlerin Kimi gibi modelleri kullanmaktan korkmasını sağlayarak çözebileceğini öngördü. Bu yoruma, Savunma Bakanı Pete Hegseth ile birlikte ajansın AI şirketleriyle ana irtibatı olan Michael, Ball'u AI endüstrisinin 'en büyük köy aptalı' olarak nitelendirerek yanıt verdi ve hükümetin şirketleri sessizce zorlayacağı imasına karşı çıktı. Michael, 'derin devlet planı değil, demokratik süreç' olması gerektiğini söyledi.
Konuşmalarda, Kimi gibi bir modelin bu kadar iyi olmasının nasıl mümkün olduğu sorusu ise göz ardı edildi. Biden yönetimi ve hatta Trump'ın ikinci döneminin başlarında, Çin'in en iyi çiplere ulaşmasını engellemek bir öncelikti. Bu ihracat kontrolleri gevşetildi; Trump, ABD hükümetinin bir pay alması karşılığında Nvidia'nın Çin'e daha fazla çip satmasına izin verme yönünde tartışmalı bir karar aldı. Hükümet ayrıca bazı çip kaçakçılığı yapıldığını iddia etti. Ancak Çin yine de sınırlı bilgi işlem gücüne sahip ve Kimi'nin arkasındaki şirketin modeli eğitmek için hangi çipleri kullandığı net değil.
Bu sürecin bir miktar distilasyon içermesi mümkün. Distilasyon, AI modellerinin mevcut AI modellerinin çıktıları üzerinde eğitildiği bir yöntem. OpenAI ve Anthropic, Çinli AI şirketlerinin bunu yaptığından uzun süredir şikayet ediyor ve hükümetten bunu durdurması için yardım istiyor. Nisan ayında, Trump yönetimi bu uygulamayı kısıtlamak için bir dizi önlem duyurduğunda istediklerini aldılar.
Ama Kimi artık orada, ücretsiz ve neredeyse ABD hükümetinin ulusal güvenliği tehdit ettiği gerekçesiyle geçici olarak kapatılan Anthropic modeli kadar iyi. Hafta sonu yaşanan tartışmalar, Trump'ın çevresindeki birçok kişinin bunu bir uyarı işareti olarak gördüğünü gösteriyor. Ancak kimse bunun ne için bir uyarı olduğu konusunda fikir birliğine varamıyor.
