Lucid Motors, dört ay önce çalışanlarının yüzde 12'sini işten çıkarmasının ardından şimdi de yüzde 18'lik bir kesintiye gidiyor. Bu, yaklaşık 1.500 kişinin işine son verilmesi anlamına geliyor. Şirket ayrıca Arizona'nın Casa Grande kentindeki fabrikasında ikinci üretim vardiyasını kaldırdığını açıkladı.
Bu işten çıkarma, üç haftalık bir yeni yönetim döneminde gerçekleşen ikinci büyük dalga. ABD'de elektrikli araç pazarının soğuduğu ve üreticilerin elektrikli planlarından geri adım attığı bir dönemde yaşanıyor.
Yeni CEO'dan ilk büyük hamle
Kesintiler, yıl başında Lucid'in CEO'su olan ve görevi resmen 1 Haziran'da devralan Silvio Napoli'nin ilk büyük adımı. Lucid, yeniden yapılanmanın "şirketi sadeleştireceğini, icrayı keskinleştireceğini ve zamanla daha rekabetçi hale gelmesini sağlayacağını" söylüyor.
Napoli, bir EV girişimi için alışılmadık bir seçim. Kariyerini İsviçreli asansör ve yürüyen merdiven üreticisi Schindler Group'ta geçirdi ve şirketin başkanı ve CEO'su olarak görev yaptı. Şimdi devraldığı şirket ise iki yılda bir düzineden fazla üst düzey yöneticisini kaybetti.
Geçtiğimiz yıldan bu yana Lucid'i geçici CEO olarak yöneten Marc Winterhoff da şirketten ayrıldı. Napoli'nin gelişinden sonra operasyonlardan sorumlu başkan yardımcısı (COO) olarak kalması planlanan Winterhoff için şirket, COO pozisyonunu tamamen kaldırdı. Winterhoff kıdem tazminatı, "belirli güvenlik desteği" alacak ve şirket aracını da elinde tutacak.
Winterhoff'un ayrılışı, bir dizi üst düzey istifanın ardından geldi. Şirketin kurucusu ve uzun süreli CEO'su Peter Rawlinson, Şubat 2025'te aniden istifa etti. Baş mühendis Eric Bach ise 2025 sonunda işten çıkarıldı ve haksız fesih nedeniyle dava açtı. Bir diğer uzun süreli yönetici Emad Dlala da terfi ettikten sadece aylar sonra bu ay başında istifa etti.
Rakamlar ne söylüyor?
Lucid, Şubat'taki yüzde 12'lik kesintiden önce 2025 sonu itibarıyla küresel çapta 9.000 çalışana sahipti. Bu turda tam zamanlı çalışanlar, taşeronlar ve saatlik üretim işçileri işten çıkarılıyor.
Şirket, bu hamlelerin yıllık bazda yaklaşık 158 milyon dolar tasarruf sağlayacağını ve yeniden yapılanmanın üçüncü çeyrekte tamamlanacağını öngörüyor. Kıdem tazminatı olarak ise yaklaşık 32 milyon dolar ödeyecek.
Casa Grande'deki ikinci vardiyanın kaldırılması en dikkat çekici adım. Lucid bunu "üretim planlarını beklenen talebe göre ayarlamak" olarak açıkladı. Bu, şirketin kurduğu kapasiteyi haklı çıkaracak kadar araç satamadığının kibarca söylenmiş hali.
Talep sorunu yeni değil. Lucid ilk çeyrekte 5.500 araç üretti ama sadece 3.093'ünü teslim etti. Mayıs ayında yayınlanan bir haberde şirketin 25.000 adetlik üretim hedefinin, şişkin envanterle kapatılan çeyreğin ardından belirsizliğe girdiği belirtilmişti.
Tüm umutlar Cosmos'ta
Lucid, kaderini değiştirmesi beklenen ilk kitlesel pazar aracı Cosmos SUV'a güveniyor. Daha düşük maliyetli bu elektrikli aracın başlangıç fiyatının 50.000 doların altında olması ve bu yıl piyasaya sürülmesi bekleniyor. Şirket, Cosmos'un şirketi kârlılık yoluna sokmasını umuyor.
Geçtiğimiz günlerde Cosmos, Lucid fabrikası yakınlarında bir Tesla Model Y ile test edilirken görüntülendi. Şirket ayrıca Uber ve Nuro ile yaptığı ortaklık kapsamında robotaksi alanına da adım atıyor ve Gravity SUV'a eller serbest sürüş özelliği ekledi. Ancak Lucid, bu programların herhangi birinde daralmaya gidilip gitmediğine dair açıklama yapmadı.
Elektrek yorumu
Lucid'in çoğunluk hissesi Suudi Arabistan'ın Kamu Yatırım Fonu'na (PIF) ait. Fon, şirketi ayakta tutmak için milyarlarca dolar akıttı. Bu destek, Lucid'in bir yıl içinde iki büyük işten çıkarmayı varoluşsal bir kriz yaşamadan atlatabilmesinin tek nedeni. Ancak buradaki örüntüyü görmezden gelmek zor.
Şubat'ta yüzde 12, Haziran'da yüzde 18 kesinti, bir vardiyanın kapatılması, döner kapı gibi dönen yönetici kadrosu ve şimdi de asansör işinden gelen bir CEO'nun "sadeleştirme" çabaları. Bunların hiçbiri bir toparlanmanın yaşandığını göstermiyor. Ortada, halka arzda yatırımcılara satılan hikâyeden çok daha küçük bir gerçekliğe uyum sağlamaya çalışan bir şirket var.
Mühendislik nadiren sorun oldu. Air ve Gravity gerçekten etkileyici araçlar ve Cosmos'a güç veren Atlas sürüş ünitesi gerçek bir teknik başarı. Sorun her zaman talep, maliyet ve icraattı. Ve talebi işten çıkararak düzeltemezsiniz.
Artık her şey Cosmos'a bağlı. 50.000 doların altındaki bir Lucid, Model Y'ye karşı hacimli satış yapabilirse, kesintiler disiplin hamlesi gibi görünecek. Yapamazsa, bu "sadeleştirme" haberlerinin sonuncusu olmayacak. Peki durmadan küçülen bir şirket, büyümek için ihtiyaç duyduğu kitlesel pazar aracını hâlâ üretebilir mi?
