Y kuşağının alışveriş alışkanlıkları, satın alma kararlarının nerede başladığı ile nihai satın almanın nerede gerçekleştiği arasında belirgin bir ayrım yaratıyor.
PYMNTS Intelligence'ın Temmuz ayında yayımlanan "Y Kuşağının Alışveriş Haritası: Ödeme Öncesi Yapay Zeka, Arama Motorları ve Mağazalar Nasıl Rekabet Ediyor?" başlıklı raporu, Google'ın %57 ile Y kuşağı arasında en yaygın kullanılan ürün keşif aracı olmaya devam ettiğini ortaya koydu. Ancak ChatGPT %41 ile ikinci sıraya yerleşerek %37 ile Amazon'un, %29 ile YouTube'un, %26 ile Instagram ve Gemini'nin önüne geçti.
Buradaki asıl mesele, yapay zekanın arama motorlarının yerini alması değil; tüketicilerin tercihlerini daralttığı noktada pazar yerleri ve sosyal platformlarla rekabet etmesi. Bu durum, ürün keşfini satın alma sürecinin çok daha erken bir aşamasında, perakendecinin kendi mağazasının dışına taşıyor.
Veriler aynı zamanda ürün keşfi ile işlemin kendisinin birbirine karıştırılmaması gerektiğini de gösteriyor. Y kuşağı; yapay zeka, arama motorları, pazar yerleri, perakendeci uygulamaları ve fiziksel mağazalar arasında geçiş yapıyor ve bu karışım ne aldıklarına göre değişiklik gösteriyor.
Raporun öne çıkan bulguları şunlar:
- Y kuşağının %41'i ürün keşfi için ChatGPT kullanıyor. Bu oran, yapay zeka platformunu %37 ile Amazon'un önüne, yalnızca %57 ile Google'ın ise arkasına yerleştiriyor. Bu karşılaştırmanın dikkat çekici olmasının sebebi, Amazon'un keşif sürecini doğrudan satın alma adımıyla birleştirirken, ChatGPT'nin sürece, tüketici henüz bir ürün veya satıcı seçmeden önce dahil olabilmesi.
- Alışveriş araştırması için üretken yapay zekaya başvuran Y kuşağı üyelerinin %42'si, yapay zekanın önceki araştırma yöntemlerinin tamamen veya büyük ölçüde yerini aldığını belirtti. Bu durum, yapay zekanın tüketicilerin arama motorları, ürün incelemeleri ve sosyal medyanın yanı sıra açtığı sıradan bir sekme olmadığını gösteriyor. Kullanıcıların önemli bir kısmı için yapay zeka, bu kanalların daha önce üstlendiği işlevlerin bir kısmını devralmış durumda.
- Market alışverişlerine gelince, Y kuşağının %77'si en son satın alımını fiziksel bir mağazada gerçekleştirdi. Y kuşağının market alışverişlerinin yalnızca %16'sı çevrimiçi yapılırken, bu oran market dışı perakende alışverişlerinde %29, restoran yemeklerinde ise %27 olarak kaydedildi. Öte yandan Y kuşağının %47'si, son 30 gün içinde üç ila beş market alışverişine veya siparişine çıktı.
Tüm bu bulgular bir araya getirildiğinde, Y kuşağının ticaret anlayışının çevrimiçi alışverişin fiziksel mağazaların yerini almasından ziyade, dijital etkinin çok daha erken aşamalara yayılması şeklinde şekillendiği görülüyor. Yapay zeka, tüketicinin nihai satın almayı nerede yapacağını belirlemese de, kısa listesine girecek ürünlerin belirlenmesine yardımcı olabiliyor.
Bu ayrım, ödemeler açısından da büyük önem taşıyor. Perakendeci, banka veya ödeme sağlayıcısı tüketiciyle ödeme adımında karşılaşmadan önce; arama motorları, yapay zeka araçları, pazar yerleri ve diğer dijital hizmetler satın almayı çoktan etkilemiş olabiliyor. Rapor, Y kuşağının tek bir alışveriş kanalına bağlı kalmak yerine mağaza koridorları, uygulamalar, arama motorları, yapay zeka asistanları ve çevrimiçi pazar yerleri arasında gezindiğini belirtiyor.
Perakendeciler için ortaya çıkan bu sorun, bu nedenle sadece yeni bir müşteri edinme kanalı eklemekten çok daha büyük bir mesele. Ürün bilgileri, fiyatlandırma, kampanyalar, sadakat ödülleri ve ödeme seçenekleri, tüketici perakendeciye ulaşmadan önce kararın bir parçası haline gelebiliyor. Yapay zekanın Y kuşağının alışverişindeki bu erken rolü, satın alma nihai olarak fiziksel bir kasada tamamlansa bile, işlem için rekabetin ödeme adımından çok daha uzaklarda başladığını gösteriyor.
Bu durum, ticaretin sadece çevrimiçi ortama taşınmasından farklı bir zorluk oluşturuyor. Y kuşağı, ürün keşfinin yapay zeka odaklı hale gelmesinin, satın almanın tamamen dijitale dönüşmesinden çok daha hızlı gerçekleşebildiğini gösteriyor.
