Fox News'te Trump, Çinli otomobil markalarının burada satış için araç üretmesinin kendisi için sorun olmadığını söyledi.
Ancak Çin'de üretilen otomobillerde hâlâ yüzde 100 gümrük vergisi var ve Çin menşeli yazılım ve donanım kullanan araçların satışı yasak.
Haber, Michigan Senatörü Elissa Slotkin dahil bazı siyasetçilerin tepkisini çekti.
ABD pazarını hedefleyen bir Çinli üretici için son dönem pek iyi geçmedi. 2010'ların sonlarında kaçınılmaz görünen adım, ülkenin yerli üretim tabanını korumaya dönüştü. Tarifeler ithalatı rekabet dışı bırakıyor, Çin'de geliştirilen her şey için yazılım ve donanım yasakları ise satışları uygulanamaz hale getiriyor. ABD-Çin ilişkilerinin oldukça gergin olduğu söylenebilir ve yakın zamanda iyileşeceğe benzemiyordu.
Geçen cuma Fox News'in Ingraham Angle programında Trump, Çinli üreticilerin ABD'ye gelmesine, araçları burada üretmeleri şartıyla açık olduğunu söyledi.
"Çin gelip burada araç üretmek için bir tesis açmak isterse buna olurum" diyen Trump, "Japonya bunu yapıyor ama bizim insanlarımızı işe alıyor. Önemli olan nokta işte bu, bizim insanlarımızı işe alıyorlar" ifadelerini kullandı. Ancak bu markaların Meksika'yı kullanarak araç üretip buraya göndererek ticaret kurallarını dolanmasına sıcak bakmadığını söyledi.
Bunun bir yandan ABD'nin Çinli otomobillerin ülkeye girmesine, burada üretilseler bile karşı çıkmasında oldukça tutarsız görünmesi dikkat çekiyor. Geçen hafta Ulaştırma Bakanı Sean Duffy, Michigan'daki tesis için Çinli batarya üreticisi CATL ile lisans anlaşması bulunan Ford'a açıkça yüklenmişti. Ford'un ABD'de CATL'den lisanslanan tasarım ve uzmanlıkla Amerikan işçileri çalıştırarak batarya ürettiği bir tesisi var. Sert mektup Ford'un Çin ile ilişkisini eleştirmekten kaçınmadı. Bu durum, Michigan Senatörü Elissa Slotkin'in Çin ile yapılacak bir anlaşma kapsamında ABD'nin Çinli araçları kabul edebileceği uyarısının hemen ardından geldi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping bu ayın ilerleyen günlerinde ABD'yi ziyaret edip Trump ile görüşecek.
Söylentiye konu olan paket, Çinli araçların ABD'de satılmasını tamamen yasaklamayı amaçlayan yasa tasarısına kısmen sponsor olan Slotkin için iyi haber değil. Yine de onun tasarısı olmasa bile Ticaret Bakanlığı'nın uyguladığı daha yumuşak bir fiili yasak var. Bir araç Çinli firmalar tarafından geliştirilmiş donanım veya yazılım içeriyorsa ABD'de satılamıyor; yazılım için uygulama 2027'de, donanım için 2030'da başlıyor. Bu kural göstermelik değil. Polestar'ın ABD'de yasaklanmasının ve Mercedes-Benz'in ABD hükümetiyle bir mücadeleye sürüklenebilmesinin nedeni bu. Dolayısıyla Trump'ın söylediklerine rağmen mevcut altyapı Çinli araçların ülkeye girmesine izin vermiyor.
Öte yandan Trump Çin ile daha iyi bir ilişki istemekten açıkça bahsetti. Ticaret açığı, casusluk ya da Çin'in İran'daki rolü hakkında çok konuşsa da aynı nefeste geçmişte Devlet Başkanı Şi'yi övdü. Trump'ın açıklamaları da yeni değil. 2024 kampanyası sırasında Çinli araçların ABD'de üretilmeleri şartıyla burada satılmasına açık olduğunu söylemişti. İki ülke arasındaki ilişkiler belki de yumuşayacak.
Çinli araçların ABD'ye gelip gelmeyeceği birkaç hafta içinde görülecek. Ne olursa olsun Trump'ın daha tuhaf görünen bazı vaatlerinden bazıları gerçekleşiyor. Çinli araçlara siyasi direnç olsa da Trump onay verirse ABD'nin onları birdenbire kabul etmesine şaşırılmayacak.
