Tesla, 2017’de ilk kez tanıttığı aracın neredeyse on yıla yakın gecikme ve iyileştirmelerin ardından tamamen elektrikli Semi kamyonlarının ilkini nihayet müşterilere teslim etmeye başladı.
Çin Başbakanı Şi Cinping ile Başkan Trump’ın devlet yemeğinde bulunan CEO Elon Musk hariç şirket yöneticileri, Perşembe akşamı Nevada’nın Reno kentinde düzenlenen etkinlikte müşteriler, çalışanlar ve fenomenlere birçok ayrıntıyı anlattı.
Anonim kalma şartıyla TechCrunch’a konuşan konuya yakın bir kişi, müşterilerin kamyonu hazır olduklarında teslim alabileceklerini, ancak şarj altyapısının hâlâ bir engel olduğunu söyledi.
Nihai etiket fiyatını açıklamadan yöneticiler, kamyonun filo sahiplerinin toplam sahip olma maliyetini düşürmeye, emisyonları azaltmaya ve daha yüksek güvenilirlikten faydalanmaya yardımcı olacağını vaat etti.
Etkinlik, Reno’daki şirketin ilk Gigafactory’sine bitişik Semi’ye özel yeni bir fabrikada düzenlendi. Tesla, fabrikada yılda 50.000’e kadar kamyon, yani haftada yaklaşık 1.000 kamyon üretmeyi planlıyor ve yerel ekonomi için 3.000 iş yaratmayı hedefliyor. Kamyonun en yetenekli versiyonunun tek şarjla yük boyutuna bağlı olarak 500 milden fazla yol kat etmesi ve teşvikler öncesi 300.000 doların hemen altında bir maliyeti olması bekleniyor. Daha kısa menzilli varyantlar da olacak.
Semi’nin uzun süredir beklenen lansmanı Tesla için bir geçiş dönemine denk geliyor. Musk, gelirinin neredeyse tamamı araç satışlarından gelmesine rağmen Tesla’yı artık bir robotik ve yapay zeka şirketi olarak tanımlıyor. Ayrıca Tesla’nın misyonunu “muhteşem bir bolluk dünyası inşa etmek” olarak değiştirdi. 2017’de Semi’yi tanıttığında Tesla’nın misyonu hâlâ “dünyanın sürdürülebilir enerjiye geçişini hızlandırmak” idi.
Konumlandırma ve görünürde Tesla’nın önceliklerindeki değişime rağmen Perşembe günkü etkinlikte kamyon emisyonlarının azaltılması üzerine çokça tartışma yapıldı. Tesla’nın Semi programının başındaki Dan Priestley, ağır kamyonların yoldaki araçların sadece %1’ini oluşturmasına rağmen emisyonların %16’sını ürettiğini belirtti.
“Bunları kendi operasyonlarımıza devreye almaktan çok heyecanlıyız çünkü bu, başlangıçta çıktığımız misyonu yerine getiriyor,” dedi.
“Bazen biraz fazla ileri gidiyoruz”
2019’da üretime girmesi planlanan Semi birden fazla nedenle gecikti. Pandemi, küresel parça tedariki ve yarı iletken kıtlığı ile pilot müşteri geri bildirimlerine yanıt olarak yapılan değişiklikler yıllar süren beklemeye katkıda bulundu.
Tesla’nın mühendislik çalışmalarının çoğunu yöneten Lars Moravy ile Priestley, 30 dakikalık etkinlik sırasında bu değişikliklerin birçoğunu detaylandırdı — etkinlik, %3 bataryayla başlayan bir Semi’nin Tesla’nın megavat şarj istasyonlarından birine takılıyken %60’a yükselmesini gösterecek şekilde zamanlandı. Tesla ayrıca Priestley’nin etkinlikte detaylandırdığı bu şarj cihazlarından oluşan bir ağ da inşa ediyor.
Bu değişikliklerden bazıları büyük ve açık: Şirket, aracın orijinal versiyonuna kıyasla yaklaşık 1.000 pound ağırlık kesmiş. Diğerleri daha spesifik, örneğin Semi’nin tahrik aksında üç farklı yağ kullanmaktan sadece birine geçmek gibi.
Moravy, üç farklı yağ gerektiren önceki aks tasarımının kendisini “her zaman rahatsız ettiğini” söyledi ve Tesla’nın “süper özel” tasarımlara öncelik verme eğiliminde olduğunu kabul etti. Priestley, motor tasarımındaki değişiklikler ve Tesla’nın yağlayıcılar ekibinin çalışmaları sayesinde şirketin diğer iki yağı ortadan kaldırabildiğini ekledi. “Bazen biraz fazla ileri gidiyoruz,” dedi.
Tesla ayrıca yan camlardaki sorunları düzeltmek için yön değiştirmek zorunda kaldı. Orijinal tasarımında şirket, tamamen açılmayan açılır camlar kullanmıştı ve yıllarca gerçek kamyon şoförlerinden otomotiv blog yazarlarına kadar herkes bunu açık bir sorun olarak dile getirdi.
Perşembe günü Priestley özür diledi. Orijinal tasarımı “yetersiz” olarak nitelendirdi ve yeni Semi’nin artık standart inen camlara sahip olduğunu açıkladı.
“Camlar konusunda tamamen yanlış olduğumuzu kabul ediyoruz,” dedi. “Dünyada rozet okuyucusu olsun, gişeniz olsun ya da bir çağrı kutusundaki biriyle konuşuyor olun, o yükseklikte her türlü altyapı var ve bu altyapıyla etkileşimi kolaylaştırmak için inen bir pencereye ihtiyaç duyduğumuz açık hale geldi.”
“Yanılmak sorun değil, Dan,” diye ekledi Moravy.
Ancak Tesla, tam yüklü halde tek şarjla 500 mil yol kat eden bir kamyon yapma hedefinde haklı görünüyor.
Musk’ın 2017’deki orijinal etkinlikte yaptığı bu iddia yıllarca çokça alay konusu oldu. En yüksek profilli şüphecilerinden biri, 2020 tarihli bir blog yazısında elektrikli büyük kamyonların “muhtemelen asla pratik bir çözüm olmayacağını” çünkü “pillerin büyük ve ağır olduğunu” yazan Bill Gates’ti.
Adını vermeden Moravy ve Priestley, Perşembe günkü etkinlikte sahnede Gates ile dalga geçti: “Bu şeylerde peşinden koştuğumuz her watt-saat konusunda bir nevi acımasızız, çünkü harika bir bileşik etki var; aracı daha verimli hale getirirseniz, aynı işi yapmak için daha az pile ihtiyacınız olur, bu da aracın dışına pil çıkarabileceğiniz anlamına gelir, bu da daha düşük maliyet ve daha düşük kütle demektir,” dedi Priestley.
“Bazı olumsuz görüşlülerimiz oldu, isimleri anılmayacak,” diye devam etti Moravy.
“Ama oldukça tanınmış isimler,” diye yanıtladı Priestley.
“Ve Tesla’da insanlara bir şeyin imkansız olduğunu söylediğinde seviyoruz. Bu yüzden bu meydan okumayı kabul ettik,” dedi Moravy.
Musk etkinlikte yokken, etkinlik başlamadan önce yayınlanan önceden kaydedilmiş bir bölüm yaptı. Videoda Semi’nin “sürmesi en eğlenceli kamyon” olacağını söyledi. Ayrıca Tesla’nın kısmi otomasyon özelliklerinin yakın gelecekte ekleneceğini vaat etti.
Musk ayrıca kamyonu “ekonomik olarak çok mantıklı” olarak sundu, “çünkü mil başına elektrik maliyeti dizel maliyetinden çok daha az, özellikle bu çılgın zamanlarda” — ancak bu son madde, dizel fiyatlarının Musk’ın seçilmesine yardım ettiği başkanın enerji piyasalarını altüst eden bir savaşa başlaması nedeniyle fırlamasını uygun şekilde görmezden geliyor.
