Trump yönetiminin Ulaştırma Bakanlığı (DOT), "yalnızca otomatik sürüş sistemleri tarafından kullanılmak üzere tasarlanmış araçlarda" fren pedalı bulunması zorunluluğunu kaldırmayı öngören yeni bir taslak düzenleme yayımladı.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde Tesla ve Zoox gibi tam otonom, direksiyonsuz ve pedalsız araç geliştiren şirketler için büyük bir bürokratik engel ortadan kalkacak. Kamuoyu 30 gün içinde görüş bildirebilecek; ardından DOT değişiklikleri onaylayıp onaylamayacağına karar verecek.
Bu hamle, Trump DOT'unun araç mevzuatında önerdiği bir dizi değişikliğin en sonuncusu. Geçen yılın sonlarında Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi (NHTSA), ön cam silecekleri, buğu giderme sistemleri ve lastik etiketlerine ilişkin Federal Motorlu Araç Güvenlik Standartları (FMVSS) kapsamındaki çeşitli zorunlulukları kaldırmayı da önermişti.
Biden yönetimi de bu yönde adımlar atmıştı. O dönemde NHTSA, direksiyonsuz özerk araçların trafiğe çıkmasına izin veren bir yönetmeliği önermiş ve sonunda hayata geçirmişti.
Mevcut kurallara göre FMVSS'nin zorunlu kıldığı parçaları bulundurmayan her şirketin federal hükümetten ayrıca muafiyet talep etmesi gerekiyor. Muafiyet onaylansa dahi yönetmelikler, muaf tutulan araçların trafikte kaç tane olabileceğini kısıtlıyor.
NHTSA'ya göre fren pedalı gibi parçalara yönelik zorunlulukların kaldırılması, teoride şirketlerin özerk araçları çok daha hızlı yollara sürmesinin önünü açacak.
NHTSA Başkanı Jonathan Morrison konuya ilişkin şunları söyledi: "Model T'nin icadından bu yana araç teknolojisindeki en büyük devrimin eşiğindeyiz. Amerika'nın öncü olmasını istiyorsak düzenleyici çerçevemizi yeniden tasarlamamız şart. Bu yüzden Sekreter Sean Duffy'nin Özerk Araç Çerçevesi kapsamında NHTSA, yenilikçi tasarımların önündeki anlamsız engelleri kaldırırken gerçekten önem taşıyan temel güvenlik gereksinimlerini güçlendiriyor ve özerk araç geliştiricilerini güvenli performans konusunda hesap verebilir kılıyor."
Tesla, son birkaç yıldır Cybercab adını verdiği, direksiyonsuz ve pedalsız çalışacak şekilde tasarlanmış iki kişilik bir araç geliştiriyor. Şirket, bu kontrolleri zorunlu kılan FMVSS standartlarından muafiyet için hiçbir zaman başvuruda bulunmadı. CEO Elon Musk ise düzenleyici onay alındıktan sonra araçları ülke genelinde kullanıma açacaklarını defalarca dile getirdi.
Bu süreçte Tesla, geçtiğimiz yıl boyunca Teksas'ın Austin kentinde küçük çaplı bir robotaksi hizmeti işletti. Şirket, başlangıçta sürücü koltuğuna güvenlik şoförleri oturtarak başladığı serviste bu şoförleri giderek azaltarak araçları "denetimsiz" çalışır hale getirdi. Tesla, kaza sonrasında ya da engellerden kaçınmak için bazı durumlarda uzaktan operatörlerin araçları düşük hızda uzaktan hareket ettirdiğini NHTSA'ya kabul etti.
Amazon'a ait Zoox ise özel yapım robotaksisini tanıtabilmek amacıyla geçen yıl FMVSS standartlarından muafiyet aldı. Şirket, bu robotaksiyi ticari olarak işletebilmek için ikinci bir muafiyet başvurusunda bulundu; yanıtı hâlâ bekliyor.
Jaguar I-Pace gibi standart araçları dönüştürerek kullanan Waymo ise araçlarında manuel kontroller bulunduğundan herhangi bir kısıtlama olmaksızın istediği kadar robotaksi konuşlandırabiliyor.
