WASHINGTON — Boeing, CST-100 Starliner ticari mürettebat aracının Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) kargo misyonuyla ne zaman uçacağını belirlemek için NASA ile çalışmalarını sürdürüyor.
Şirketin ikinci çeyrek mali sonuçlarını değerlendirdiği 28 Temmuz'daki kazanç çağrısında Boeing Başkanı ve CEO'su Kelly Ortberg, Starliner'ı savunma ve uzay birimindeki sabit fiyatlı sözleşmelerin sonuncusu olarak tanımladı. Şirket, maliyet aşımlarının ardından bu sözleşmeleri rayına oturtmaya çalışıyor.
Ortberg, birkaç askeri uçak ve drone programındaki çalışmaları değerlendirdikten sonra, "Müşteriyle henüz yapılacak işimiz olan tek program ticari mürettebat, yani Starliner programı," dedi.
Starliner, iki yıl önceki Crew Flight Test görevinden bu yana uçmadı. Bu görevde itki sisteminde arızalar ve helyum sızıntıları yaşanmıştı. NASA, aracı mürettebatsız olarak Dünya'ya döndürmeyi tercih etmiş, o araçla ISS'e giden iki NASA astronotu dokuz ay uzayda kaldıktan sonra bir SpaceX Crew Dragon ile geri dönmüştü.
Boeing bu sorunları çözmek için çalışıyor ancak bu çabalarla ilgili büyük güncellemeler pek yapmadı. Ortberg, çağrı sırasında "Starliner'daki eksikliklerin yeniden tasarımı oldukça iyi gidiyor. Bu konuda oldukça iyimseriz," ifadelerini kullandı.
Ancak NASA'nın Havacılık Güvenliği Danışma Paneli'nin 22 Haziran'daki toplantısında, komite üyeleri bu sorunları giderme çalışmalarının hâlâ devam ettiğini söyledi. Aracın, etkin bir şekilde bir test uçuşu daha olacak olan kargo misyonu Starliner-1'de tekrar uçmasının bir yıl sürebileceğini belirttiler.
Ortberg, bunun esas olarak NASA ile görevin takvimlendirilmesi meselesi olduğunu ima etti: "NASA kendi fırlatma sırasını yeniden planlarken, bu bizim fırlatmayı ne zaman yapacağımızı da etkileyecek. Hem mürettebatlı hem de mürettebatsız fırlatmaların ne zaman yapılacağı konusunda NASA ile uyum sağlamamız gerekiyor."
Mayıs ayındaki bir brifingde bir NASA yetkilisi, Starliner-1 için fırlatma fırsatlarının hâlâ değerlendirildiğini söylemişti. NASA ISS Operasyonları ve Entegrasyon Müdürü Bill Spetch, "Takvimimiz oldukça yoğun, ancak uçabileceğimiz pencereleri korumaya çalışıyoruz," dedi.
Boeing, 28 Temmuz'da Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'na (SEC) yaptığı Form 10-Q başvurusunda mali sonuçlarıyla ilgili daha fazla ayrıntı ekledi. Şirket, "2026 yılında mürettebatsız bir görev ve ardından mürettebatlı bir görev başlatmayı umuyorduk. NASA ile yaptığımız son görüşmeler ışığında, mürettebatsız görevi 2026'nın dördüncü çeyreğinden önce tamamlamayı beklemiyoruz," açıklamasını yaptı.
Şirket ayrıca, "NASA ile sonraki görevlerin zamanlaması ve gereksinimleri konusunda görüşmeler devam ediyor ve bu görüşmelerin sonucu belirsiz. Gelecekteki görevlerin takvimi ve gereksinimleri kritik varsayımlar olmaya devam ediyor ve NASA ile süren görüşmelerle şekillenecek," ifadelerini ekledi.
Kazanç çağrısında Ortberg, Starliner programında bugüne kadar yaklaşık 2 milyar dolar zarar yazan Boeing'in aracı uçuşa döndürmeden önce yeni bir mali darbe almasının olası olmadığını söyledi. "Şu anda bunun bize maliyet sorunu yaratacağını düşünmüyorum. NASA ile çözmemiz gereken bazı belirsizlikler var. Şu anda onlarla birlikte çalışıyoruz," dedi.
ULA Kredi Garantisi
Boeing'in Form 10-Q başvurusu ayrıca, şirketin United Launch Alliance'daki (ULA) %50 hissesiyle birlikte, diğer ortak Lockheed Martin ile birlikte şirkete kredi garantisi verdiğini doğruladı.
Lockheed, 23 Temmuz'daki kendi Form 10-Q başvurusunda, ikinci çeyrekte ULA'nın 500 milyon dolara kadar borçlanmasına kefil olduğunu söylemişti. Başvuruya göre, ULA'nın Vulcan Centaur roketinin askıya alınması "ULA'nın mali durumunu olumsuz etkiliyor." ULA, 24 Temmuz'da "mali zorluklar" gerekçesiyle kredi garantisi talep ettiğini doğruladı.
Ne Lockheed ne de ULA, Boeing'in de kredi garantisi verip vermediğini söylemedi ve Boeing, 24 Temmuz'daki konuyla ilgili soruyu yanıtsız bıraktı.
Boeing, SEC başvurusunda "Vulcan fırlatmalarının askıya alınması ULA'nın mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını olumsuz etkiliyor. Mayıs 2026'da biz ve Lockheed, 30 Temmuz 2027'de vadesi dolacak belirli ULA kredi tesislerinin 500 milyon dolarına kefil olmayı kabul ettik," dedi.
Boeing ayrıca, "ULA'nın Vulcan fırlatmalarını ULA'nın varsayımlarına uygun şekilde yeniden başlatamaması durumunda, biz ve Lockheed ek mali destek sağlamayı bekliyoruz ve zarara uğrayabiliriz," ifadelerini ekledi.
