Otonom ajanlar şu anda yapay zekâ dünyasının en çok konuşulan konusu. Yapay zekâ ajanları OpenAI, Meta, Google, Instinct ve diğerleri tarafından tanıtılıyor; bu ajanların interneti kullanıcı adına tarayarak akşam yemeği rezervasyonu yapmaktan gelen kutusunu temizlemeye, yeni ayakkabı almaya kadar her şeyi yapabileceği söyleniyor. Peki ya internetin geri kalanı iş birliği yapmak istemezse ne olur?
Son haftalarda Meta’nın Muse’u, xAI’ın Grok’u, OpenAI’ın Dots’u ve Instinct’in hizmetini kullanan kişiler, yapay zekâ ajanlarının en üst düzey sitelerde görev yapmasını engelleyen bloklarla karşılaştıklarını bildirdi. Yelp, TechCrunch’a sadece veri lisanslama programı için ödeme yapan yapay zekâ ajanlarına izin verdiğini söyledi. Delta Air Lines ajanların kullanıcılar adına bilet rezervasyonu yapmasını engelliyor. JPMorgan Chase ve Charles Schwab da güvenlik endişeleri nedeniyle yapay zekâ ajanlarının hesaplara erişimini engellediklerini doğruladı. Cars.com ve Amtrak gibi daha önce ajanlarla çalışan sitelerin artık erişilemez olduğu belirtiliyor; bu durum başka şirketlerin de sessizce engel koyduğunu gösteriyor.
Amazon geçen yıl Perplexity’nin ajan tabanlı alışveriş özelliğini yasaklayıp yapay zekâ girişimine dava açarak yapay zekâ ajanlarına karşı mücadeleye başlamıştı. Bu hamle, web’de ajanların geleceğiyle ilgili hukuki ve pratik soruları gündeme getirdi. Amazon o dönemde Perplexity’ye defalarca yapay zekâ ajanlarının kendi sitesinde alışveriş yapmasına izin vermemesini istediğini belirtti ve müşteriler adına ürün satın alan üçüncü taraf şirketlerin açık şekilde çalışması ve hizmet sağlayıcısının katılım kararına saygı göstermesi gerektiğini vurguladı.
Perplexity buna karşılık Amazon’un yapay zekâ ajanlarının platformunda dolaşmasını istememesinin nedeni olarak reklam önünde daha az insan gözü olmasını gösterdi; bu durum e-ticaret devi için gerçek bir sorun. Yapay zekâ girişimi, yapay zekâ ajanını kullanıcının bir uzantısı gibi tanımladı ve Amazon’un “işçi tutma hakkına, kendi adına hareket eden bir asistan ya da çalışana sahip olma hakkına inanmadığını” savundu. Bir yargıç daha sonra Perplexity’nin yapay zekâ ajanlarının Amazon sitesinde alışveriş yapmasını durdurmasına karar verse de temyiz mahkemesi bu kararı ağustosta bozdu. Amazon bu süreçte değiştirilmiş bir dava dilekçesi sundu.
Bu süren hukuki mücadele OpenAI, Meta ve Google’ın kendi ajanlarını piyasaya sürmesini engellemedi. Ancak onlar da Perplexity ile aynı sorunlarla karşı karşıya. Meta’nın aldatıcı derecede sevimli yapay zekâ asistanı Muse en son Amazon’un tepkisiyle karşılaştı; şirket “sürekli erişiminin” site politikalarını ihlal ettiğini söyledi. xAI’ın Grok’u, Instinct’in yapay zekâ ajanı ve OpenAI’ın Dots’unun da Amazon’u kullanamadığına dair haberler var. xAI’ın sahibi Elon Musk buna “belki Amazon’a rakip kurmalıyım” yanıtını verdi. Botların erişemediği yer sayısı arttıkça bunların ne kadar kullanışlı olduğu sorusu da büyüyor.
“Bu durum Anthropic ve OpenAI’lerin algılanan değerini etkiler mi? Kesinlikle etkiler,” diyor yapay zekâ güvenliği değerlendiricisi EquiStamp’ın CEO’su Chris Canal. The Verge’e yaptığı açıklamada Canal, “İddialardan biri bunların hayatımızın her alanına nüfuz edeceği ve çevrimiçi yapabileceğimiz her şeyi yapabileceği yönünde. Şirketler bunun olmamasını aktif şekilde engelliyorsa ajanların yapabileceği yararlı şeyler azalıyor” ifadelerini kullandı.
Meta, bu ay başında bir paylaşımda web sitelerinin Muse’u engellemesiyle ilgili konulara yanıt verdi. Şirket “Kişisel bir ajanı geri çevirmek, onun arkasındaki müşteriyi geri çevirmek demek” dedi. “İşletmelerle altta yatan endişeleri ele almak için çalışmayı, o müşteriyi kaybetmeye tercih ederiz.” Amazon’la mücadele etmek yerine şirket, Walmart, Gap, Sephora, Best Buy ve diğer perakendecilerle ortaklık kurdu ve Muse’un bu sitelerde alışveriş yapmasına izin verdi. Aynı zamanda Shopify da mağaza ağını yapay zekâ ajanlarına açtı.
The Verge, yapay zekâ ajanlarının karşılaştığı engeller hakkında yorum istemek için OpenAI ve Google’a ulaştı ancak hemen yanıt alamadı. Instinct yorum yapmayı reddetti.
Web siteleri yapay zekâ ajanlarını açıkça yasaklamasa bile ajanlar hâlâ anti-bot sistemleriyle çatışıyor; bu sistemler web genelinde yaygınlaştı. Reddit’teki raporlara göre Google, “şüpheli aktivite” gerekçesiyle Muse kullanan bazı hesapları engelliyor. Meta ortaklığına rağmen Walmart’ta ödeme yaparken sorun yaşayan kullanıcılar da bildirdi. Canal ekledi: “Ajanları engellemek için kurulmamış olsa bile, dolandırıcılık ya da hack girişimlerini engellemek için kurulan her türlü sistem var. Bu yapay zekâ ajanları aynı güvenlik önlemlerini tetikliyor.”
Web altyapı sağlayıcısı Cloudflare de istenmeyen yapay zekâ ziyaretçilerine karşı sitelerin önlem almasına yardımcı oldu. 2025’te yapay zekâ tarayıcıları için tek tıkla engelleme özelliği sunduktan sonra Cloudflare, hem arama indeksleme hem de yapay zekâ eğitimi için web sitelerini aynı anda tarayan tarayıcıları engellemeye başladı. Bu adım, internet altyapısı üzerinde baskı oluşturan ve e-posta gelen kutularında kaos yaratan yapay zekâ botları akınına karşı Cloudflare’in web’i kurtarma çabalarının parçası; bu durum ileride konser bileti satın alırken, rezervasyon yaparken ya da belirli ürünlere ulaşmaya çalışırken botlara karşı rekabeti daha da zorlaştırabilir.
Bu engeller bazı yapay zekâ ajanlarını ve botları web sitesinden uzak tutsa da Canal, daha fazla site robot olmadığınızı doğrulamak için arayüzler devreye soktukça web’in kullanılmasının “daha can sıkıcı” hale geleceğini söylüyor. “Yakında basit bir market alışverişi sitesinde bile bilgisayar ya da telefonunuzu kullanan bir insan olduğunuzu kanıtlamak için bir dizi engelle karşılaşabiliriz.”
