Uzay, havacılık ve roket teknolojileri
Doğu Pasifik’te sezonun son kasırgalarından Simon, 11 Ekim 2026’da Meksika kıyılarına yakın 4. kategori şiddetinde seyretti. Suomi NPP ve NOAA-21 uydularının VIIRS kameralarıyla kaydedilen görüntüler, kasırganın gözü ve atmosferde oluşturduğu yerçekimi dalgalarını gösterdi. 13 Ekim sabahı uzmanlar yörünge ve şiddet tahmininde güvenin çok düşük olduğunu belirtti.
Alameda merkezli Longshot Space Technology, roket yerine çoklu enjeksiyonlu toplarla yük fırlatmayı hedefliyor. Şirket şu anda hipersonik testler için ABD ordusundan sözleşme alıyor ve ileride uzaya yük göndermeyi planlıyor. Kurucu Mike Grace, kilogram başına 50 dolar gibi düşük bir maliyet öngörüyor.
Oslo Üniversitesi araştırmacıları deniz seviyesi kayıtlarını kullanarak Dünya'nın kutuplarının dinozor çağında beklenenden hızlı kaydığı dönemleri tespit etti. Gerçek kutup göçü milyon yılda 0,6 dereceye varan hızlarla patlamalar halinde gerçekleşti. Bulgular 1 Ekim'de Science dergisinde yayımlandı.
SpaceX, NASA için CRS-35 ticari ikmal görevini Salı sabahı Florida'dan fırlattı ve roket izi ABD Doğu Kıyısı boyunca milyonlarca kişi tarafından görüldü. Şafak ışığıyla aydınlanan egzoz bulutu 'uzay denizanası' olarak tanımlanan parlak bir şekil oluşturdu. Dragon kapsülü Uluslararası Uzay İstasyonu'na 15 Ekim'de yanaşması bekleniyor.
Yörüngeye dönüş ve uzayda üretim yapan Varda Space Industries şu anda iki uzay aracını yörüngede tutuyor ve önümüzdeki günlerde bir üçüncüyü fırlatmayı hedefliyor. Şirket 2027’de yedi ek görevle uçuşlarını artırmayı planlarken, 251 milyon dolarlık Seri D yatırımıyla büyümeye hazırlanıyor.
NASA araştırması, düşük sönümlemeye sahip lineer yapılarda bile iki modun yakın frekansta ve orantısız sönümleme ile etkileşmesi sonucu karmaşık mod şekillerinin ortaya çıkabildiğini gösteriyor. Etkileşim arttıkça frekanslar birbirine yaklaşıyor, kritik noktada birleşiyor ve ötesinde sönüm oranları ayrışıyor. Çalışma, mod sapması ve sönüm ayrışmasının fiziksel yorumunu basit bir pertürbasyon çerçevesiyle açıklıyor.
NASA'nın Perseverance gezici aracı Mars'ta kat ettiği mesafe ile başka bir dünyada en çok yol alan araç rekorunu kırdı. Opportunity'nin 14 yılda yaptığı mesafeyi Perseverance 5,5 yılda geçti. Görev ekibi aracın daha uzun süre çalışmaya devam edeceğini ve mesafeyi ikiye katlayabileceğini belirtiyor.
Voyager Technologies'in Griffin-1 iniş aracı, NASA Jet Propulsion Laboratory'de uzay ortamı ve fırlatma koşullarını simüle eden kritik testleri geçti. CLPS programı kapsamında bu yıl sonu itibarıyla SpaceX Falcon Heavy ile fırlatılması planlanan araç, Ay'ın güney kutbuna altyapı sınıfı bir yük taşıyacak. Testler, aracın derin uzay yolculuğu ve Nobile Krateri'ndeki operasyonlar için hazır olduğunu gösterdi.
Kanada Hidrojen Yoğunluk Haritalama Deneyi CHIME, evrenin uzak geçmişinden gelen hidrojenin soluk radyo parıltısını tek başına haritalayabildiğini gösterdi. Bu yöntem karanlık enerjiyi daha hızlı ve çok daha düşük maliyetle incelemeye açıyor. Araştırma ekibi, 2019’dan 94 gece gözlemiyle evren 5 milyar yaşındayken gelen sinyali tespit etti.
NASA'nın Swift uydusu ve radyo gözlemleriyle NGC 1275'teki süper kütleli kara deliğin X-ışını parlama sonrası yaklaşık 300 gün gecikmeyle radyo jeti çıkardığı görüldü. Araştırma ekibi, kara deliğin kütlesini 100 milyon ila 1 milyar güneş kütlesi aralığına sınırladı ve disk-jet etkileşiminin izini sürdü.
NASA, Ay görevlerinde statik elektrik birikimini önlemek için Lunar Grounding Challenge başlattı. Yarışma, astronotların uzay aracına yaklaşırken yüksek voltajlı kapasitör gibi davranmasını engelleyecek küçük ölçekli bir çözüm arıyor. Teklifler için son tarih 15 Ocak olarak açıklandı.
Taurid meteor yağmurları eylül-aralık arasında görülen ve özellikle ateş toplarıyla tanınan Güney ve Kuzey olmak üzere iki ayrı akımdan oluşuyor. 2026'da Güney Tauridleri 4-5 Kasım'da, Kuzey Tauridleri 11-12 Kasım'da zirve yapacak ve ay ışığı bu dönemlerde gökyüzünü rahatsız etmeyecek. Yağmurlar Comet 2P/Encke ile bağlantılı ve düşük oranlarına rağmen parlak, yavaş hareket eden meteorlar sunuyor.
Birleşik Arap Emirlikleri, Mars ile Jüpiter arasında yedi asteroidi ziyaret edecek ve 269 Justitia'ya iniş yapacak sekiz yıllık Emirates Mission to the Asteroid Belt projesinde ilerleme kaydetti. Abu Dabi'de yarım ölçekli model tanıtılan otonom iniş aracı, 2028 Mart'ında Japonya'dan fırlatılacak MBR Explorer'a entegre edilecek. Misyon, kırmızı rengiyle dikkat çeken 269 Justitia'dan geleneksel bir iniş yerine kontrollü bir çarpışma ile örnek görüntü almayı hedefliyor.
NASA ve Ulusal Kar ve Buz Verileri Merkezi verilerine göre Antarktika deniz buzu 14 Eylül 2026’da yıllık maksimuma ulaştı. Kapsama alanı 17,59 milyon kilometrekare olarak ölçüldü ve bu değer kayıtların üçüncü en düşük maksimumu oldu. Uzmanlar, 2015’ten bu yana genel olarak düşük seyreden buz örtüsünün uzun vadeli bir değişim mi yoksa geçici bir dalgalanma mı olduğunu izlemeye devam ediyor.
NASA, Artemis II görevine ait 800 GB’ın üzerinde bilim verisini çevrimiçi arşivledi. Paylaşımda on binlerce fotoğraf-video ve saatlerce ses kaydı yer alıyor. Ajans ayrıca göreve ilişkin üç bilimsel raporu da yayımladı.
Hollanda’dan ing. Cornelis van Zuilen, Messier kataloğundaki tüm 110 nesneyi tek bir kozmik mozaikte birleştirdi. Gözlemler için bazen evinin balkonunu, bazen de aracında uyuyarak geçirdiği karanlık alanları kullandı. Proje, Askar ve William Optics teleskopları ile ZWO kameralar kullanılarak tamamlandı.
2 Ağustos 2027'deki tam güneş tutulması Luksor'da altı dakikayı aşkın süreyle izlenebilecek. Gölge yolu İspanya'dan başlayıp Kuzey Afrika ve Arabistan üzerinden geçecek. Uzmanlar, kalabalıktan uzak alternatif olarak Vejer de la Frontera'dan Taif bölgesine kadar on farklı noktayı öneriyor.
SpaceX, ABD Uzay Kuvvetleri’ne bağlı Space Development Agency için 21 veri taşıma uydusunu yörüngeye gönderdi. Falcon 9 roketi 10 Ekim’de Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden havalandı ve fırlatma planlanan tarihe göre beş gün gecikmeli gerçekleşti. Görev, Proliferated Warfighter Space Architecture’ın Tranche 1 aşamasını oluşturan dokuz fırlatmadan dördüncüsü oldu.
Elon Musk, Starlink'in Hindistan'da ticari faaliyete geçememesini Ambani'ye bağlayarak sert eleştirilerini sürdürdü. Hindistan İletişim Bakanlığı iddiaları reddederken, güvenlik değerlendirmelerinin devam ettiği belirtildi. Starlink'in lansmanı belirsizliğini korurken Tesla'nın Hindistan'daki satışları da düşük seyrediyor.
4 Temmuz 2025’te tespit edilen EP250704a olayı, yarım saniyelik bir gama ışını patlamasının ardından 10 dakika süren parlak bir X-ışını yaydı. Araştırmacılar patlamanın nötron yıldızı birleşmesinden kaynaklandığını ve kalıntının bir magnetar içermesi nedeniyle olağan dışı uzun sürdüğünü öne sürüyor. Işığın Dünya’ya ulaşması yaklaşık 6 milyar yıl sürdü.
NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu’nun yerini alacak özel uzay istasyonları geliştirmesi için ABD ticari uzay sektörüne teklif çağrısı yayınladı. Çağrı, 2030’dan itibaren düşük Dünya yörüngesinde insan varlığını sürdürmeyi hedefliyor. İlk aşama teklifleri 8 Aralık’ta istenecek ve seçimler nisanda açıklanacak.
SpaceX, Starlink mobil hizmetini desteklemek için Grain Management'tan düşük bant spektrum lisansı satın alıyor. Anlaşma ve 15 bin yeni uydu için alınan onay, şirketin ABD'de büyük mobil operatörlerle rekabet etme hedefini hızlandırıyor. AT&T, T-Mobile ve Verizon ise uydu kapsama alanında ortak girişim kurarak karşılık veriyor.
<strong>NASA</strong>, ısı kalkanı malzemelerini test etmek için Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan ayrılan bir kargo aracına 12 küçük deney kapsülü yerleştirdi. KREPE-3 adı verilen deney, çöp olarak gönderilen kapsüllerle yeniden giriş sırasında canlı veri topluyor. Testler arasında 3D baskılı kalkanlar ve MERINO gibi esnek malzemeler bulunuyor.
Kaliforniya merkezli biyoteknoloji girişimi Pioneer Labs, Mars toprağındaki zehirli maddelere dayanıklı ve gezegenin ham maddeleriyle beslenebilen bir mikrop geliştirdi. sPL.001 adlı organizma, biyoplastik üretebiliyor ve araştırmacılara göre Mars'ta bir şehir kurmak için gereken her şey tek bir rokete sığabilir.