Uzay, havacılık ve roket teknolojileri
2024'te duyurulan Unistellar Envision akıllı dürbünleri artırılmış gerçeklik desteğiyle gece gökyüzü hedeflerini tanımlayabiliyor. Yazar cihazın sağlam yapısını, uygulama entegrasyonunu ve gündüz kurulumunun önemini anlatıyor. Gece modu henüz test edilememiş olsa da topografik tanımlama ve navigasyon özellikleri olumlu bulundu.
Avrupa Uzay Ajansı'nın Hera aracı, NASA'nın DART göreviyle vurulan Didymos ikili asteroit sisteminin ilk yakın görüntüsünü elde etti. 5 Kasım'da paylaşılan fotoğraf, DART'ın çarptığı Dimorphos'un küçük bir parçasını da gösteriyor. Hera'nın gözlemleri, çarpmanın yarattığı jeolojik değişimleri haritalamayı amaçlıyor.
Mali'deki Téghaza tuz düzlüğünde bulunan Teghaza 001 meteoriti, 4,1 milyar yıldan eski oluşuyla Mars'ın en yaşlı göktaşlarından biri. Araştırmacılar kayanın yaklaşık 4,1 milyar yıl önce suyla değişime uğradığını tespit ederek kadim Mars'ta dinamik bir su döngüsüne işaret etti. Bulgular Science dergisinde yayımlandı ve rubidyum-stronsiyum tarihleme yönteminin ilk kez bu kadar eski bir Mars örneğinde kullanıldığı belirtildi.
Deutsche Telekom CEO'su Tim Höttges, perşembe günü düzenlenen kazanç görüşmesinde SpaceX'in Starlink Mobile'ı ABD'de büyük bir operatör yapma planını şüpheyle karşıladı. Höttges, spektrum ve altyapı maliyetlerini gerekçe göstererek girişimin en az 200 milyar dolar yatırım gerektireceğini söyledi. Musk'ın yeni iletişim hizmeti yaratma potansiyelini ciddiye aldığını da vurguladı.
NASA'dan Anil Menon ve Kanada Uzay Ajansı'ndan Joshua Kutryk, ISS'ye sekizinci ve son iROSA güneş panelini kurdu. 6 saat 59 dakikalık uzay yürüyüşüyle tamamlanan görev, istasyonun elektrik üretimini artırdı. Panelin 19 metreye açılması ve güç sistemindeki iyileştirmeler 2030'a kadar sürecek operasyonları destekleyecek.
Blue Origin, New Glenn roketine GS3 adı verilen üçüncü bir kademe eklediğini ve Northstar adlı yeni bir ilk kademe motoru geliştirdiğini açıkladı. GS3, jeostasyoner yörünge ve ay çevresi görevleri için ek kapasite sunacak; 2028’de bir hükümet müşterisi için cislunar uçuş planlandı. Northstar, BE-4’e kıyasla daha hafif ve daha güçlü olup üretim süresi önemli ölçüde kısaldı.
Dünya, 2026 QQ8 olarak adlandırılan geçici bir uydunun yörüngesine girdi. Cisim Noel dönemine kadar gezegenin kütle çekiminde kalıp 2027’de ayrılacak. Bilim insanları nesnenin çapının yaklaşık 2 metre olduğunu ve Dünya’ya ulaşsa bile atmosferde yok olacağını belirtiyor.
NASA'nın en uzak uzay aracı Voyager 1, geçen ay 48 saatlik bir iletişim kesintisinin ardından yeniden temas kuruldu. Arıza uzay aracının kendi kendine çözmesiyle giderildi ve mühendisler sorunun kaynağını incelemeye devam ediyor. Görev yöneticileri, güç tasarrufu önlemleriyle misyonun 2030'lara kadar sürebileceğini umuyor.
NASA astronotu Jessica Watkins, SpaceX Crew-13 ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na giden ekibe komuta ederek uzay görevine liderlik eden ilk siyah kadın oldu. 1 Ekim’de başlayan yaklaşık altı aylık görev, Watkins’in ikinci uzay uçuşu. Başarı, uzay uçuşunda temsil ve çeşitlilik tartışmasını yeniden gündeme getirdi.
Çinli yetkililer 7. İnsanlı Uzay Sempozyumu'nda dört aşamalı insanlı ay programının yol haritasını paylaştı ve inişin 2030'dan önce yapılacağını duyurdu. Program 2027'de başlayacak testlerle ilerleyip 2029'da ay yörüngesinde prova yapmayı hedefliyor. NASA'nın Artemis programı ise 2028'de mürettebatlı iniş planlıyor.
NASA astronotu Anil Menon ve Kanada Uzay Ajansı'ndan Joshua Kutryk, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun güç sistemini yükseltmek için bugün son uzay yürüyüşünü gerçekleştirecek. Sekizinci ve son iROSA panelinin takılmasıyla istasyonun güç kapasitesi yaklaşık 215 kilovata çıkacak. Yürüyüş NASA tarafından canlı yayınlanacak.
NASA Landsat görüntüleriyle anlatılan yazıda Kıbrıs’ın 90 milyon yıllık jeolojik oluşumu ve Akrotiri Yarımadası’ndaki iki tombolo ile tuz gölü ele alınıyor. Akrotiri Tuz Gölü’nde kışlayan flamingo sayısı son yıllarda 4 binlerden 30’a gerilerken adanın yılanlarla mücadelesi ve Mısır’dan getirilen kedilerle ilgili efsane günümüzdeki 1 milyonluk kedi popülasyonuyla ilişkilendiriliyor.
Başkan Trump 3 Kasım'da "American Declaration of Freedom in Space" başlıklı bildiriyi yayımladı. Bildiri uzayı tüm insanlığın bölgesi olarak tanımlıyor ve ABD'nin Artemis programıyla 2028'de Ay'a dönüş hedefini yineledi. Yeni fon ya da program öngörmeyen metin, 1967 Uzay Antlaşması ilkelerine atıf yapıyor.
NASA'nın Swift Gamma-Ray Burst Explorer uzay teleskobu 4 Kasım'da kontrolsüz şekilde atmosfere girdi. 2004'te fırlatılan ve iki yıllık görev için tasarlanan gözlemevi 20 yıldan uzun süre çalıştıktan sonra sonlandı. Teleskobu daha yüksek yörüngeye taşımak için verilen 30 milyon dolarlık kurtarma sözleşmesi, Arizona merkezli Katalyst Space'in LINK aracının arızalanmasıyla sonuçsuz kaldı.
NASA, Ay ve diğer gezegenlerde güvenli iniş için geliştirilen SPLICE sistemini Alta-X dronuyla test etti. 27 Ağustos'taki uçuşta sistem tehlikeli alanları tespit edip alternatif iniş noktası seçti. Proje yöneticisi Davis Adams, teknolojinin robotik ve insanlı Ay uçuşlarına entegre edilmeye hazır hale geldiğini belirtti.
NASA, iyi çalışmasına rağmen yaklaşık altı yıl içinde atmosfere yeniden girecek olan Hubble Uzay Teleskobu için uzayda bakım ve yörünge yükseltme fikirleri topluyor. Ajans 29 Ekim’de bir bilgi talebi yayınladı ve yönetici Jared Isaacman, teleskobun bilimsel getirisini sürdürmek için makul her fırsatın değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Alternatif olarak kontrollü yeniden giriş ya da yörüngede bertaraf seçenekleri de masada.
Yeni simülasyonlar erken evrende yıldızların sık sık çarpıştığını ve bunun aşırı kütleli yıldızlar ile ara kütleli kara delik tohumları oluşturduğunu gösteriyor. Bu mekanizma James Webb Uzay Teleskobu’nun tespit ettiği Little Red Dots ve 1 milyar yıldan daha genç süper kütleli kara deliklerin hızlı büyümesini açıklayabilir.
Alman girişim Orbital Matter’ın Replicator-2 uydusu yörüngede yarım metre uzunluğunda rijit bir kiriş üreterek serbest dolaşan bir uzay aracı için bir ilke imza attı. Şirket, uzayda üretim yaparak güç ve ısı dağıtımı sorunlarını hafifletmeyi hedefliyor ve 2028 için daha büyük bir gösteri misyonu planlıyor.
Hubble Uzay Teleskobu ile incelenen kozmik kedi kuyruğu, iki Plüto büyüklüğünde gök cisminin çarpışmasıyla oluşmuş görünüyor. 63 ışık yılı uzaklıktaki Beta Pictoris sisteminden uzanan yapı, Güneş-Dünya sistemini yaklaşık 500 kez saracak kadar uzun. Araştırma ekibi, kuyruğun organik karbonca zengin, çok gözenekli tozlardan oluştuğunu ve bir gezegen etkileşimiyle büküldüğünü belirledi.
SpaceX'te Falcon 9 döneminde çalışmış üç mühendis, Argo Space'i kurarak uzay taşımacılığında su bazlı itki sistemine odaklandı. Şirket, suyu hem yakıt hem soğutucu hem de radyasyon kalkanı olarak kullanmayı planlıyor ve 2027'de Chiron adlı küçük aracıyla gösteri uçuşları yapacak. Su ayrıştırarak hidrojen ve oksijen üreten sistem, Ay'dan su teminiyle uzun vadede ticari bir model vaat ediyor.
2 Ağustos 2027'deki tam güneş tutulması Tunus'un güneyinden geçecek ve Tatooine olarak kullanılan Star Wars mekanlarını karanlığa gömecek. Eriguet kumulları, Maguer Gorge, Ajim ve Amghar Camii gibi dört ikonik lokasyon tutulma yolunun üzerinde kalıyor. Tunus, düşük bulut olasılığı ve uzun tutulma süresi ile Mısır'a alternatif bir izleme noktası olarak öne çıkıyor.
Çinli yetkililer Pekin'de düzenlenen konferansta 2030'dan önce Ay'a insanlı iniş hedefini detaylandırdı. Plan, Long March 10 serisi roketler ve Mengzhou ile Lanyue araçlarını kullanan kademeli testleri öngörüyor. NASA'nın 2028 hedefiyle yarışan program, ABD'de Artemis'in yeniden şekillendirilmesine yol açtı.
Washington Post'un haberine göre SpaceX, Starlink'i büyük bir mobil operatör haline getirmek için Boost Mobile üzerinden hizmet başlatmayı planlıyor. Elon Musk'ın EchoStar başkanı Charlie Ergen ile geçen ay görüştüğü belirtilirken, Boost'un altyapısı T-Mobile ve AT&T'ye bağlı. Şirket son dönemde spektrum lisansları aldı ve ABD'de 80 bin hücre sitesine erişim için pazarlık yapıyor.
SpaceX’in Starlink ve Starshield ağları arasındaki farklar ve kullanıcıları ele alınıyor. Ekim 2026’da Ukrayna’da Starshield terminallerine uygulanan hız sınırı tartışması, sistemin şeffaflık eksikliğini gündeme getirdi. Starshield’in casus uydu, güvenli haberleşme ve ABD askeri projeleriyle ilişkisi inceleniyor.